De huiszoeking bij kapper Canninga, en wat de rechtszaak van 1947 erover zegt
Plek met een verhaal·Later gebruik
Aan de Kloosterstraat in Eext woonde in de oorlog misschien kapper Harmannus Canninga. Zeker is het niet. Het huizenboek van Eext noemt hem bij twee adressen, en de stip staat daarom op de straat en niet op een huis.
Canninga kwam in juni 1935 uit Groningen. Het huizenboek zet hem eerst in een deel van een woning aan de Naweg. Daarna verhuisde hij volgens dezelfde bladzijde naar een pand met het nummer E 131a. Elders noemt het boek hem bij Kloosterstraat 9, van 1935 tot 1946, en daar staat dat hij de woning verkocht. Naweg en Kloosterstraat liggen bijna vijfhonderd meter uit elkaar.
Het huizenboek zegt niets over de oorlog in zijn huis. Die kennen we uit een rechtszaak. In oktober 1947 stonden twee landwachters uit Eext terecht voor het Drentse Bijzonder Gerechtshof. Een van hen had volgens De Noord-Ooster met een geweer gepatrouilleerd, persoonsbewijzen gecontroleerd en naar radio's en onderduikers gezocht.
De twee hadden huiszoeking gedaan bij Canninga. Er zat een onderduiker in huis, de ambtenaar R. Struik. De landwachters arresteerden hem en Canninga en leverden hen aan de Duitsers over. Beiden zaten tot de bevrijding in een concentratiekamp, schreef de Provinciale Drentsche en Asser Courant. De Noord-Ooster hield het voor Canninga op "tot de bevrijding gevangen". Welk kamp, staat in geen van beide verslagen. De datum van de huiszoeking evenmin.
Canninga en Struik kwamen terug. In 1947 was Canninga kapper in Groningen. Beiden getuigden in de zaak.
De aanklager eiste tegen elk van de landwachters vijf jaar gevangenisstraf, met een boete en verlies van het kiesrecht. Op 13 november 1947 volgde de uitspraak. Het hof oordeelde onder de eis. De een kreeg drie jaar met aftrek van de tijd die hij al vastzat. De ander kreeg een jaar voorwaardelijk en duizend gulden boete. Allebei verloren ze het kiesrecht.
Over de rechtszaak is meer bekend dan over de huiszoeking zelf. Wanneer die was, zeggen de bronnen niet. Evenmin waar Canninga en Struik gevangen hebben gezeten, of in welk huis de landwachters binnenkwamen.
Bekijk deze plek op de kaart →
Op de achtergrond: de luchtfoto van deze plek (PDOK), met de topografische kaart van 1940 eroverheen (Kadaster).
Gegevens
- Ligging
- 53.01707, 6.73623
- Gebied
- Eext
- Zekerheid van de ligging
- midden
In de buurt
Kloosterstraat 9Kloosterstraat 9 in Eext is een klein hallenhuis; de eerst bekende bewoner staat er in 1672, het Rampjaar, in het register.50 m- Middenstraat 10In 1672 woonde op Middenstraat 10 in Eext Berent Jans, volgens het register afkomstig uit Coevorden – zeldzaam bewijs van iemand van buiten.90 m
- Middenstraat 12Middenstraat 12 in Eext staat sinds 1672 in de haardstedenregisters; het huis dat er nu staat dateert uit 1750.100 m
- ZwerfkeiEen zwerfkei van ruim twee meter aan de Kerkstraat, uitzonderlijk omdat stenenroders in de negentiende eeuw juist de grote keien uit de akkers haalden.120 m
- De KluisDe Kluis aan de Middenstraat in Eext was tot 1970 een gezamenlijke diepvrieskluis met honderdtwintig cellen; sinds 1985 is het het dorpsmuseum.130 m
Schaapskooi Gieterstraat 2Aan de Gieterstraat in Eext staat een achttiende-eeuwse schuur met schaapskooi en onderschoer: de laatste schakel van het systeem heide-potstal-es.130 m- De brand van 1869In de nacht van 6 december 1869 brandde het huis van burgemeester Braams af; het dorp collecteerde f 81,05 voor zijn dienstboden.130 m
Kerk van EextDe kerk van Eext is een neoclassicistische zaalkerk aan de Kloosterstraat, gebouwd nadat het dorp in 1841 kerkelijk werd losgemaakt van Anloo.140 m- De onweersbrand van 1885Op 8 juni 1885 sloeg de bliksem in de boerderij van Van Tarel aan de Hoofdstraat140 m
- Inbraak Gieterstraat 6Een inbraak aan de Gieterstraat in 1757, waarbij ook de kist van een dienstmeid met haar hele bezit verdween, eindigde zeven jaar later in een doodvonnis.140 m
Hemelsbreed gemeten, van dichtbij naar ver. Verschuif de band naar rechts voor de volgende.