Gieterstraat 2, de schaapskooi die er nog staat

Bij het erf aan de Gieterstraat in Eext staat een schuur met schaapskooi en onderschoer, deels opgetrokken uit baksteen en deels uit hout, vermoedelijk teruggaand tot de achttiende eeuw. Het is een type dat in Drenthe steeds zeldzamer is geworden, en het is de laatste zichtbare schakel van een landbouwsysteem dat het hele landschap hier heeft gevormd.

De schaapskooi was vroeger een essentieel onderdeel van het boerenbedrijf. Overdag graasden de schapen op de heide rond Eext; 's avonds werden ze naar de kooi gebracht, waar hun mest samen met heideplaggen in de potstal werd verzameld. Daar ontstond een dikke laag organisch materiaal die periodiek werd uitgereden over de akkers op de es. Zo leverden de schapen niet alleen wol en vlees maar ook de mest waarmee de arme zandgrond vruchtbaar werd gemaakt. De heide, de schaapskooi, de potstal en de es vormden samen één systeem, en door die eeuwenlange bemesting werden de essen geleidelijk opgehoogd tot de bolle akkers die nog altijd in het reliëf rond Eext herkenbaar zijn.

De onderschoer is een opvallend onderdeel van de schuur: onder het verlengde dakschild ontstaat een beschutte, open ruimte bij de ingang, een praktisch detail dat kenmerkend is voor veel historische Drentse schuren en boerderijen.

In Eext stonden vroeger meer van zulke gebouwen. Sommige zijn afgebroken, andere gingen verloren door brand of verbouwing. Wat hier nog overeind staat is daardoor een zeldzaam overblijfsel van de manier waarop het dorp eeuwenlang met de heide en de essen verbonden was.