Gieterstraat 2, de schaapskooi die er nog staat

Bij dit erf staat een schuur met schaapskooi en onderschoer die in aanleg vermoedelijk nog uit de achttiende eeuw stamt, deels in baksteen en deels in hout opgetrokken. Dat is bijzonder, want juist dit gebouwtype is bijna overal verdwenen. Elders op deze kaart staat waar dat toe leidt: de schaapskooi uit 1642 bij de Zuiderbrink is er niet meer, en de oude schaapskooi die op 24 mei 1933 met drie boerderijen afbrandde was volgens de krant al zo eerbiedwaardig dat kunstschilders hem meer dan eens hadden geschilderd. Wat hier nog overeind staat, is dus het laatste stuk van een systeem dat het hele landschap heeft gemaakt. De schapen graasden overdag op de heide en stonden 's nachts binnen; met de plaggen uit de heide werd hun mest in de potstal tot een dikke laag opgebouwd, en die laag ging naar de akkers op de es. Zo zijn de essen rond Eext eeuw na eeuw opgehoogd tot de bolle dekken die je op het reliëf terugziet. Een schaapskooi is daarmee geen bijgebouw maar de motor van het esdorp – en het onderschoer, de open overkapping onder het verlengde dakschild, is het typisch Drentse detail waaraan je zo'n gebouw herkent.