Een dierenbot in de meander van de Ruimsloot

Bij herstelwerkzaamheden aan een meander van de Ruimsloot bij Deurze kwamen in 1996 ijzertijd-aardewerk en een dierenbot boven. En het bleef niet bij een dier: waar de N33 de Ruimsloot kruist raapte Willem Wijkel in 1970 uit de uitgegraven grond een menselijk bekkenfragment op. Het was een volwassene wiens geslacht niet meer is vast te stellen, maar de periode wel: 652 tot 760 na Christus – de vroege middeleeuwenVroege middeleeuwen450 tot 1050Meer over deze periode. De registratie noteert dat de omstandigheden voor organische conservering op deze locatie gunstig zijn.

De reden daarvoor is bekend: in het droge zand van de Hondsrug verdwijnt alles wat ooit heeft geleefd – hout, leer, textiel, botten – en blijft alleen vuursteen en aardewerk over. In een natte beekbodem gebeurt het omgekeerde: zonder zuurstof vergaat organisch materiaal nauwelijks. Wat op de es voorgoed weg is, kan in een meander nog liggen.

Zevenhonderd meter zuidelijker is dat ook gebeurd. Uit de baggerspecie van het Deurzerdiep kwamen tussen 2006 en 2010 een bewerkte eiken balk van zeven meter met de houten deuvels nog in de geboorde gaten. Ook werd leer, hazelnootdoppen en het hout van een boom die in 4051 voor Christus stierf gevonden. Dat is wat deze registratie in het klein aankondigt: waar de beek nat blijft, kan het er nog liggen.

De naam van dit veld wijst nog naar iets anders. Holtveld betekent het veld van het holt, en vlakbij lag een van de laatste bosweiden van de streek: het Oosterloo bij Anreep, dat op de kaarten van 1832 en 1850 nog als bos staat en op die van 1900 vrijwel verdwenen is. Ernaast liggen de veldnamen Holtkamp en Holtveld. Dat zulke loo-bossen hier het langst standhielden had een nuchtere reden: ze lagen geïsoleerd van de essen van de omliggende dorpen en laag in het landschap, en waren daardoor slecht bruikbaar als akker. Wat niet deugde als bouwland bleef bos – tot ook dat opraakte. De kamp-namen eromheen wijzen bovendien op keuterboeren, die bij een ontginning doorgaans de slechtste grond kregen toegewezen.