Het zwembad van Deurze, een natuurbad vol beekwater

Tussen het Deurzerdiep en de weg van Deurze naar Eleveld ligt een kleine plas, grotendeels dichtgegroeid. Aan de noordkant was hij het diepst. Daar stond een duikplank. Van 1933 tot in de oorlog was dit het zwembad van Deurze, gegraven naast de beek en gevuld met beekwater.

Het graafwerk gebeurde in de zomer van 1933, in werkverschaffing. De grond kwam van de families Beijering en Hingstman uit Deurze, de familie Brinkman uit Nijlande en de boerschap van Deurze. Ze stonden hun stukken belangeloos af, voor de Vereniging voor Vreemdelingenverkeer van Rolde. Een van de arbeiders vond bij het graven een stenen beitel, een paar meter buiten de bedding van het diep.

Het water kwam uit de beek. Daarin zat een schuif, en via een duiker liep het water het bad in. Over een stuw vloeide het weer weg. De schuif deed alleen dienst als het bad open was. 's Winters ging het bad dicht en werd de schuif verwijderd.

In mei 1934 werd H. Kristiaan uit Deurze badmeester. Na dat seizoen telde de vereniging ongeveer 4000 betaalde baders en vijftig abonnees. Na lange discussie kwamen er zestien badhokjes bij, gebouwd door aannemer P. Brands uit Rolde. De kleedhokjes stonden tegen een boswal aan de oostkant.

Een bad vol beekwater is ook een bad met vis. In maart 1938 besloot de vereniging het bad droog te malen, zodat de bodem volledig schoon kon. Op 3 mei maakten enkele arbeiders het bad schoon. Ze vingen de vis met schoppen en met de handen: snoek, baars, blei en zeelt. Rijksveldwachter Huisman uit Rolde trof ongeveer 45 kilo aan, "twee groote emmers vol". Hij maakte proces-verbaal op wegens overtreding van de Visserijwet.

De rechtbank in Assen boog zich in oktober over één vraag. Was het zwembad "een water, dat geschikt is voor het doorlaten van visch"? De veldwachter vond van wel. Het water kwam er via een duiker in en kon over een stuw wegvloeien. Twee mannen uit Rolde, in de krant Jantinus H. en Machiel W., stonden terecht. H. ontkende, W. gaf het toe. Ze kregen elk 6 gulden boete of zes dagen hechtenis.

Op 25 mei 1940 adverteerde het bad nog: "Vanaf hedenmiddag 2 uur GEOPEND". Een latere openingsadvertentie is niet gevonden. Wanneer het bad voorgoed dichtging, is niet bekend. W. Houtman schrijft in De Kloetschup (2006) dat het tegen het eind van de oorlog werd gesloten, na een ziektegeval dat aan het zwemwater werd toegeschreven. Hetzelfde stuk laat het bad eind jaren '20 aanleggen. De berichten uit 1933 spreken dat tegen. In de oorlog reed dierenarts Van Loo rond in een oud badhokje, op een onderstel achter een paard. In 1952 schoten jagers een vos "in het zogenaamde zwembad". Rolde kreeg in juni 1961 een eigen zwembad, in twee maanden gebouwd.

Het Deurzerdiep is tussen 2014 en 2016 teruggebracht naar een meanderende beek. De plas heeft nu een meer open verbinding met de beek.