Landschapssporen

Zeegse

Het Siepelveentien bij Zeegse

Plek met een verhaal·PrehistorieBekijk de kaart

Het Siepelveentien bij Zeegse
Foto: Willembok at nl.wikipedia – CC BY-SA 3.0

In de laagte tussen de duinruggen op de oostoever van de Drentsche Aa, bij Zeegse, ligt het Siepelveentien: met ruim 5 hectare het noordelijkste van de zeven geregistreerde offerveentjes van deze kaart. In de provinciale offerveenlaag staat het als "1 Het Siepelveentien, Zeegse".

Het Siepelveen in de rijp, 10 december 2017, gezien vanaf de duinrug erboven. De licentie staat geen bewerkingen toe, dus het beeld is alleen verkleind naar 960 pixels, niet bijgesneden; naamsvermelding verplicht en niet-commercieel. https://www.flickr.com/photos/jrubels/24100242037/
Het Siepelveen in de rijp, 10 december 2017, gezien vanaf de duinrug erboven. De licentie staat geen bewerkingen toe, dus het beeld is alleen verkleind naar 960 pixels, niet bijgesneden; naamsvermelding verplicht en niet-commercieel. https://www.flickr.com/photos/jrubels/24100242037/ · Beeld: Jan R. Ubels (Flickr) – CC BY-NC-ND 2.0

Het achtervoegsel -tien is de Drentse verkleiningsvorm, een klein siepelveen. Siepel is Drents voor ui, maar volgens Gerrie Koopman slaat de naam op beenbreek, een plantje met een uivormige wortel dat hier vroeger veel groeide. Dat zulke veentjes stuk voor stuk een naam dragen tekent hoe dit landschap werd gelezen: niet als lege heide, maar als een reeks plekken met elk een eigen gebruik. Op de hoogtekaart ligt het als een donkere kom tussen de lichtere duinruggen.

De landschapsbiografie noemt het Siepelveen als een van de plekken waar de lokale bevolking kuilen groef in het stuifzandZand dat ging stuiven toen de heide door te veel beweiding en plaggen steken kaal raakte. Het trok als duinen over het land.Alle begrippen om het overstoven veenpakket als turf voor de huisbrand te winnen. Wie hier dus een kuil ziet, kijkt mogelijk naar de plek waar iemand door het zand heen naar zijn brandstof groef.

Wat er onder dat zand zat, is in 2006 opgeboord. Dirk van Smeerdijk en Theo Spek zetten hier voor de landschapsbiografie van de Drentsche Aa een diepe boring en vonden onder een dik pakket stuifzand een vrijwel onverstoord veen uit de periode van 500 voor tot 1500 na Christus. Veen uit die eeuwen is elders bijna overal als turf weggegraven; hier lag het buiten bereik, onder het zand. Het stuifmeel erin laat zien dat de omgeving van Zeegse rond het begin van de jaartelling nog veel bos had, en dat het landschap pas in de Middeleeuwenca. 450 tot 1500Meer over deze periode openging tot akkers, groenland en heide, toen het esdorp en zijn esDe hoge, gezamenlijke akker van een esdorp. De boeren hadden er elk hun eigen stroken, maar de es werd als geheel omheind. Door eeuwen bemesting met plaggen is de grond er dik en bol geworden.Alle begrippen ontstonden.

Hoe de kom zelf is ontstaan, is nog open. Bij boringen in 2016 aan de zuidwestkant en in 2017 aan de oostkant zat onder een dun veenlaagje vrijwel meteen dekzandFijn zand dat de wind aan het eind van de laatste ijstijd over het land heeft geblazen, als een deken over het oudere landschap. De lage ruggen ervan waren de droge plekken waar mensen woonden en akkerden.Alle begrippen. Landschapsbeheer Drenthe houdt het daarom op een uitblazingskomEen laagte die de wind heeft uitgeblazen toen het zand kaal lag, in de laatste ijstijd of later op de stuifzanden. De wind nam het zand mee tot op een laag die bleef liggen, zoals het grondwater of leem. Zo'n kom is meestal ondieper dan een pingoruïne, hooguit een paar meter, en heeft vaak een wal van opgewaaid zand aan één kant.Alle begrippen, maar blijft het definitieve antwoord schuldig; de provinciale inventarisatie noemt hem een waarschijnlijke pingoruïneEen ronde laagte, soms met een lage wal eromheen. Het is wat over is van een heuvel met een kern van ijs uit de laatste ijstijd: toen het ijs smolt, zakte de heuvel in. Vaak staat er water in of is hij met veen gevuld.Alle begrippen.

Bekijk deze plek op de kaart →

Op de achtergrond: het reliëf uit het AHN.

Gegevens

Ligging
53.07062, 6.65722
Gebied
Zeegse
Zekerheid van de ligging
midden

In de buurt van deze plek

  1. Zeegser DuinenTussen Zeegse en het beekdal ligt een zandverstuiving van zeshonderd bij zevenhonderd meter die er als natuur uitziet maar twee keer door mensen is gemaakt.110 m
  2. Paviljoen DuinoordIn 1925 opende paviljoen Duinoord in Zeegse, naast het oudere café Berg en Dal; Groningse scholen kwamen er per trein op schoolreis.490 m
  3. VoordeDe voorde in het Schipborgsche Diep was de doorwaadbare plek waar de weg van Rolde naar Zuidlaren de beek kruiste.510 m
  4. Hovenkamp-brugHet witte bruggetje bij Schipborg draagt sinds 2021 de naam van verzetsman Johannes Hovenkamp, in 1943 gefusilleerd na een liquidatie in het bos.520 m
  5. Badhotel Klein ScheveningenCafé De Drentsche Aa in Schipborg opende op 3 juni 1928 als Bad-Hotel Klein Scheveningen, met houten badkamertjes aan het diep en heide voor zomerhuisjes.520 m
  6. Bad EvenhuisVan 1930 tot in de jaren vijftig lag in Schipborg Bad Evenhuis, een afgerasterd stuk Drentsche Aa waar in 1935 een snoek naar binnen zwom.600 m
  7. ZeegseZeegse ligt tussen de Noorderesch en de Zuideresch op de rand van het beekdal; de landschapsbiografie dateert de nederzetting in de vierde tot vijfde eeuw.660 m
  8. Verdwenen brinkOnder de brink groef Van Giffen in 1921 een rooster van vierkante kuilen op; wat ze waren is sindsdien vier keer anders beantwoord, en het is nog niet beslist.710 m
  9. Buitenhuis SchipborgRustlust aan het Schipborgsche Diep: rond 1700 een buitenhuis met boomgaard en visvijvers, later het zomerverblijf van schilderes Albarta ten Oever.780 m
  10. Café De HeidebloemIn de zaal van café De Heidebloem in Schipborg werd geveild, gedanst en vergaderd, en van 1948 tot 1955 exposeerde er De Drentse Zeven.810 m

Hemelsbreed gemeten, van dichtbij naar ver. Verschuif de band naar rechts voor de volgende.