De goudschat van Zeegse, zevenenveertig solidi uit de zesde eeuw

Op een zandrug bij Zeegse, in een jong esdorp waar verder weinig uit de vroege middeleeuwenVroege middeleeuwen450 tot 1050Meer over deze periode over is, lag zevenenveertig gouden munten bij elkaar in de grond. Twee detectorzoekers uit Roden, Niels Harbrink en Peter Warners, vonden ze in januari 2014. Het zijn solidi, elk zwaarder dan vier gram, en naar gewicht is dit de grootste zesde-eeuwse muntschat die ooit in Nederland is gevonden, vastgesteld door De Nederlandsche Bank. De vorige goudschat in Drenthe kwam in 1955 boven.

De samenstelling is het interessantst. Achtendertig munten zijn Byzantijns; de rest is laat-Romeins, Ostrogotisch en Merovingisch-Frankisch, geslagen in Constantinopel, Rome, Ravenna en Laon in Noord-Frankrijk. De jongste is na 541 geslagen, dus de schat is daarna in de grond gekomen. Eén Frankische munt draagt de buste van koning Theodebert, die van 534 tot 548 regeerde, en dat is de eerste munt van deze koning die op Nederlandse bodem is gevonden.

Dat is goud uit het hele Middellandse Zeegebied, in de grond op een zandrug in Noord-Drenthe. Zeegse staat in de archeologische monumentenkaart als jong esdorp, weergegeven op de topografische militaire kaart van 1853, met mogelijk oudere bewoningssporen onder de kern. In de zesde eeuw was dit geen leeg land. Hoe het goud hier belandde, via handel, soldij, buit, of als bezit van iemand die het wegstopte en niet terugkwam, zegt geen enkele bron.

Na de melding bij de provinciaal archeoloog heeft het Drents Museum de schat verworven, met steun van de BankGiro Loterij; sinds juni 2014 is hij daar te zien. In de collectie staat hij als objectnummer M2014-0001-47, met als vindplaats alleen dit ene woord: Zeegse.