Landschapssporen

Schipborg

Rustlust, het buitenhuis aan het diep

Plek met een verhaal·Later gebruik

Rustlust, het buitenhuis aan het diep
Koetsreizigers in Schipborg, geschilderd door Albarta ten Oever in 1806. Zij en haar man Pieter Roelfzema bezaten Rustlust. Of dit het buitenhuis zelf toont zeggen de bronnen niet; het dorp kent het schilderij ook als Aankomst in Schipborg op Rustlust. Het huis is verdwenen; het adrespunt Borgweg 30 is de aanduiding die de bron geeft, niet een ingemeten plek van het gebouw. · Foto: Albarta ten Oever – Public domain

Op een verhoging aan de rand van het beekdal, met uitzicht over het dal tot aan de bossen bij Zeegse, stond rond 1700 een buitenhuis van stand. Het heette Rustlust en had een boomgaard, een moestuin, visvijvers en een eigen aanlegsteiger aan de beek. Deftige families uit de stad brachten er de zomer door. Dat het juist hier kwam is geen toeval: het is dezelfde droge rug waarop even verderop de Kymmelsberg ligt.

Het echtpaar Pieter Roelfzema en Albarta ten Oever bezat het buiten. Roelfzema (1745-1826) was luitenant van het burgerlijk regiment, tussen 1820 en 1824 een van de vier burgemeesters van Groningen, en kunstverzamelaar en -handelaar. Samen brachten ze een collectie van honderden zeventiende- en achttiende-eeuwse schilderijen bijeen die tot ver buiten de stad bekend werd.

Albarta ten Oever (1772-1854) was zelf schilderes en tekenares, een van de weinigen in haar tijd die dat als vrouw deed. Ze kreeg jong tekenles, was leerlinge van de Academie Minerva, en schilderde vooral Groningse en Drentse winterlandschappen in de trant van Salomon van Ruijsdael en Jan van Goyen. Uit 1806 stamt "Aankomst in Schipborg", een gezicht op de aankomst bij Rustlust zelf. Het Groninger Museum bezit ander werk van haar, de aquarel "'t Gezicht van de Euvelgrunde op de hoogten".

In de negentiende eeuw raakte het geheel in verval. Wat ervan over is zit onder de grond: resten van de kelders, en aan de rand van het beekdal een eeuwenoude beuk. Dorpsbelangen Schipborg legt dat op de hoogte van het huidige Borgweg 30, en dat adres is het punt van deze stip.

Bekijk deze plek op de kaart →

Op de achtergrond: de luchtfoto van deze plek (PDOK).

Gegevens

Ligging
53.06860, 6.66843
Gebied
Schipborg
Zekerheid van de ligging
midden

In de buurt

  1. KymmelsbergDe Kymmelsberg bij Schipborg is de hoogte waar het haventje lag; het dorp heette tot ongeveer 1600 Borck en pas later Schipborg.150 m
  2. Verdwenen brinkOnder de brink groef Van Giffen in 1921 een rooster van vierkante kuilen op; wat ze waren is sindsdien vier keer anders beantwoord, en het is nog niet beslist.220 m
  3. VoordeDe voorde in het Schipborgsche Diep was de doorwaadbare plek waar de weg van Rolde naar Zuidlaren de beek kruiste.270 m
  4. Borgweg 32Aan de Borgweg in Schipborg lagen in een bouwput sporen uit de vroege bronstijd en de Romeinse tijd, met meer nederzettingssporen onder een meter stuifzand.300 m
  5. EswegOp de es van Schipborg groef Van Giffen in 1934 huisplattegronden en een hutkom uit de vroege middeleeuwen op, een zeldzaam spoor uit die eeuwen.360 m
  6. Bad EvenhuisVan 1930 tot in de jaren vijftig lag in Schipborg Bad Evenhuis, een afgerasterd stuk Drentsche Aa waar in 1935 een snoek naar binnen zwom.390 m
  7. Café De HeidebloemIn de zaal van café De Heidebloem in Schipborg werd geveild, gedanst en vergaderd, en van 1948 tot 1955 exposeerde er De Drentse Zeven.490 m
  8. School SchipborgIn 1869 vernietigde de Koning het bevel om in Schipborg een school te bouwen; pas in 1957 hing het dorp de vlag uit voor een eigen school.600 m
  9. SchapendriftAan de Schapendrift bij Schipborg komt sinds 1965 vuursteen boven: mesolithische werktuigen en bijlfragmenten en aardewerk van de trechterbekercultuur.640 m
  10. AchterhavenSchipborg heet naar zijn haven: tot in de achttiende eeuw voeren er beurtschepen uit Groningen, tot de beek dichtslibde. De Achterhaven is wat rest.660 m

Hemelsbreed gemeten, van dichtbij naar ver. Verschuif de band naar rechts voor de volgende.