Landschapssporen

Hunzedal

Het droogdal Zwarte Hull op de oostflank van de Hondsrug

Plek met een verhaal·IJstijden en bodem

Op de steile oostflank van de Hondsrug bij Bonnen ligt een droogdal: een dal waar nu geen beek loopt, uitgesleten door smeltwater in een tijd dat de bodem bevroren was en het water er niet in kon wegzakken. Er liggen er meerdere naast elkaar, en dit is de duidelijkste plek in het gebied om de overgang van de rug naar het Hunzedal te zien.

De provincie heeft het dal als geosite geregistreerd, op een vlak van 729 bij 886 meter, met de aantekening dat je vanaf de Bonnerdijk zowel de steile oostflank van de Hondsrug als het droogdal overziet en naar het oosten het Hunzedal in kijkt. Die dijk ligt ruim een kilometer verderop, dus het is een uitzicht over de breedte van het dal.

Verwacht er op het scherm niet te veel van, en dat is het eerlijke verhaal bij elk droogdal op deze kaart. Het zijn brede, vertakte holle vormen die van de rug naar beneden lopen en onderweg gewoon ophouden, maar ze zijn honderden meters breed en maar een paar meter diep, en dat valt precies tussen onze twee reliëflagen door. Het local relief model haalt de grote landvorm er juist uit, de hillshade laat het zien maar flauw. In het veld, vanaf de rand, zie je hem meteen.

Over de naam valt iets te zeggen, want hij staat in twee registers verschillend gespeld. De provincie voert hem in haar geosite-registratie als Droogdal Zwarte Hull. De topografische kaart van het Kadaster kent op vrijwel dezelfde plek de veldnaam Zwart Hul, zonder e en met één l. Dat is geen detail voor wie hem wil opzoeken: op "Zwarte Hull" vind je buiten de provinciale registratie vrijwel niets, op "Zwart Hul" wel. Welke van de twee de oudere vorm is, is uit deze twee bronnen niet op te maken.

Deze pin staat op het oppervlakte-zwaartepunt van het provinciale vlak, en dus midden in het droogdal zoals de geosite het afbakent.

Bekijk deze plek op de kaart →

Op de achtergrond: de luchtfoto van deze plek (PDOK).

Gegevens

Ligging
53.01142, 6.76884
Gebied
Hunzedal
Periode
IJstijden
Zekerheid van de ligging
hoog

In de buurt

  1. Oorlogsgraven GietenOp de begraafplaats van Gieten liggen zeven Britse oorlogsgraven van één bemanning: alle zeven van 7 Squadron, gestorven op 21 oktober 1943.500 m
  2. Oorlogsmonument GietenOp de brink van Gieten staat sinds 1949 een zwerfkei die achtendertig oorlogsslachtoffers herdenkt, onder wie vierentwintig Joodse inwoners.550 m
  3. Winkel GottfriedtVoor Bonnen 7 in Gieten liggen zes struikelstenen voor de families Gottfriedt en Meyer, wier manufacturenwinkel hier sinds 1909 stond.560 m
  4. Bonner MolenBakker Speelman kocht in 1908 een molen in Gasselternijveen en liet hem in Bonnen weer opbouwen; in 1928 verdwenen kap en wieken.570 m
  5. Natuurbad ZwanemeerIn het Zwanemeerbos lag geen meer; in 1935 opende er een natuurbad met water uit 130 meter diepte, dat eerst door een betonnen goot opwarmde.640 m
  6. Havezate EntingeHet Huis te Bonnen bij Gieten was van 1725 tot 1769 de havezate Entinge en is rond 1807 afgebroken; alleen microreliëf in de akker herinnert eraan.670 m
  7. Boerenbruiloft 1927Op 28 september 1927 werd op de Brink van Gieten een Drentse boerenbruiloft gespeeld voor zo'n 180 congresgangers; er trouwde niemand.690 m
  8. Molen De HazewindDe Hazewind uit 1833 maakte Gieten onafhankelijk van de molens in Eext en Gasselte, en is als enige uit die molenketen overgebleven.720 m
  9. Kerk van GietenDe dorpskerk van Gieten heeft klokken uit 1520 en 1565 en een rouwbord voor de heer van de verdwenen havezate Entinge, dat ooit voor het orgel moest wijken.740 m
  10. Klein HilbingshofDe gemeente Gieten kocht Klein Hilbingshof in 1957 als ruïne, restaureerde het en verhuurde het als vakantieboerderij; in 2012 brandde het af.760 m

Hemelsbreed gemeten, van dichtbij naar ver. Verschuif de band naar rechts voor de volgende.