Bonnen 7 in Gieten: de manufacturenwinkel van Gottfriedt en Meyer
Plek met een verhaal·Later gebruik
Aan de Bonnen in Gieten, voor nummer 7, liggen zes struikelstenen. Hier stond het dubbele huis Bonnen 7 en 8. Op een foto van rond 1939 is het de winkel en het woonhuis van "M. Meyer v/h erven Gottfriedt".
De winkel begon bij Aaron Gottfriedt. Na zijn huwelijk in 1850 ging hij in Gieten wonen, kocht een huis met grond en begon een winkel. Van zijn zeven kinderen bleven David, Bernard en Johanna ongehuwd thuis. Ze werkten mee in de zaak en namen die in 1900, na de dood van hun vader, met hun drieën over. David was een van de eersten met een aandeel in de Coöperatieve Zuivelfabriek Bonnen-Gieten. Hij overleed in 1907. In 1909 bouwden Bernard en Johanna aan de Bonnen een nieuwe winkel met woonhuis. Het werd een bloeiende manufacturenwinkel.
Bij hen woonde een nicht, Jeanette, die als vijfjarige uit Onstwedde bij de familie was ingetrokken. In 1919 trouwde ze met Mendel Meyer, een veehandelaar. Ook hij trok in en werd manufacturier. In 1926 kocht het paar de zaak en het dubbele huis. Bernard en Johanna bleven er wonen. Het gezin Meyer sportte. Mendel zat in het bestuur van de KNVB, en de oudste zoon Jozef was een tijd badmeester.
In augustus 1942 werd de zaak in opdracht van de Rijkscommissaris opgeheven. Al voor die tijd mocht de winkel alleen nog aan joden verkopen. Op 17 augustus moesten Jozef (21) en Salomon (16) zich melden voor tewerkstelling. De volgende dag gingen ze naar Westerbork, op 23 september naar Auschwitz. Salomon werd op 26 september vermoord, Jozef op 30 september.
In de nacht van 2 op 3 oktober 1942 werden de anderen opgehaald: Bernard, Mendel, Jeanette, dochter Sara en kostganger Izaak de Bruin. Op 5 oktober vertrokken ze uit Westerbork naar Auschwitz. Bernard, 80 jaar, en Sara, 15, werden bij aankomst vermoord. Jeanette overleed daar op 31 mei 1943. Ze was 50. Izaak de Bruin kwam om op een onbekende datum vóór eind 1944.
Mendel Meyer kwam niet in Auschwitz terecht maar in werkkampen, en hij overleefde. In de vroege zomer van 1945 was hij terug in Gieten. "Hij trof er niemand van zijn familie meer aan." Het huis was gevorderd geweest en bleek uitgewoond. Hij probeerde de zaak weer op gang te brengen, maar kon het lichamelijk en geestelijk niet meer. Hij verhuisde naar Groningen. Later verkocht hij het huis aan de Coöperatieve Zuivelfabriek, de fabriek waarin de oom van Jeanette, David, als een van de eersten een aandeel had gekocht.
Bekijk deze plek op de kaart →
Op de achtergrond: de luchtfoto van deze plek (PDOK).
Gegevens
- Ligging
- 53.00645, 6.76978
- Gebied
- Gieten
- Zekerheid van de ligging
- hoog
In de buurt
- Bonner MolenBakker Speelman kocht in 1908 een molen in Gasselternijveen en liet hem in Bonnen weer opbouwen; in 1928 verdwenen kap en wieken.170 m
Havezate EntingeHet Huis te Bonnen bij Gieten was van 1725 tot 1769 de havezate Entinge en is rond 1807 afgebroken; alleen microreliëf in de akker herinnert eraan.330 m
Oorlogsmonument GietenOp de brink van Gieten staat sinds 1949 een zwerfkei die achtendertig oorlogsslachtoffers herdenkt, onder wie vierentwintig Joodse inwoners.390 m- Bonnen-dorpBonnen bij Gieten is een oud esdorp waarvan de kern archeologisch waardevol terrein is; honderdvijftig meter verderop lag havezate Entinge.410 m
Kerk van GietenDe dorpskerk van Gieten heeft klokken uit 1520 en 1565 en een rouwbord voor de heer van de verdwenen havezate Entinge, dat ooit voor het orgel moest wijken.410 m
Boerenbruiloft 1927Op 28 september 1927 werd op de Brink van Gieten een Drentse boerenbruiloft gespeeld voor zo'n 180 congresgangers; er trouwde niemand.440 m
Klein HilbingshofDe gemeente Gieten kocht Klein Hilbingshof in 1957 als ruïne, restaureerde het en verhuurde het als vakantieboerderij; in 2012 brandde het af.440 m
Dorpskern GietenDe dorpskern van Gieten is archeologisch monument: sinds ongeveer 1840 zo weinig veranderd dat er middeleeuwse resten onder kunnen liggen.450 m
Molen De HazewindDe Hazewind uit 1833 maakte Gieten onafhankelijk van de molens in Eext en Gasselte, en is als enige uit die molenketen overgebleven.520 m- Zwarte HullOp de oostflank van de Hondsrug bij Bonnen ligt een droogdal uit de ijstijd; de provincie noemt het Zwarte Hull, het Kadaster Zwart Hul.560 m
Hemelsbreed gemeten, van dichtbij naar ver. Verschuif de band naar rechts voor de volgende.