Het oorlogsmonument van Gieten is een zwerfkei

Op de brink van Gieten, bij het voormalige gemeentehuis, staat sinds 1949 het oorlogsmonument. Het is geen beeld en geen zuil maar een zwerfkei, met de tekst in koperen letters: "O, ALS DE MORGEN DAAGT. DAT IK HEN NOOIT VERGEET." Dat de keuze op een kei viel is voor deze streek geen toeval. Het is dezelfde steensoort waaruit de hunebedden zijn gebouwd, achtergelaten door het landijs en hier al honderdduizend jaar aanwezig – de meest vanzelfsprekende manier om iets neer te zetten dat niet meer weggaat. De kei herdenkt alle inwoners van Gieten die door oorlogsgeweld omkwamen: militairen, burgerslachtoffers en verzetsmensen. Op de plaquette staan de namen van vierentwintig joodse inwoners, onder wie Cohen, Valk, Meijer, Nijveen en Gottfriedt. Vierentwintig namen uit één dorp.