De Kymmelsberg en het haventje van Schipborg

Tot ongeveer 1600 heette dit dorp Borck of Borch, wat wijst op een versterkte boerderij. Daarna heet het een tijdlang Geuneborch – zo staat het nog in 1634 op de kaart van Drenthe die Cornelis Pijnacker tekende, mogelijk om het te onderscheiden van wat op diezelfde kaart Westerborg heet, het huidige Westerbork. Pas een jaar of tien later duikt Schipborch op. Volgens Dorpsbelangen Schipborg verwijst dat schip naar scheepvaart op Groningen, vooral in de winter, vanaf een klein haventerrein bij de Kymmelsberg aan de zuidkant van de brink. Zeker is dat niet: taalkundigen wijzen erop dat schip ook uit skep voor schaap kan komen en borg zowel burcht als berk kan betekenen. Door de aanleg van nieuwe waterwegen verdween de scheepvaart in de achttiende eeuw. De oude naam is intussen niet weg: de beek heette hier oorspronkelijk het Borcksche Diep en de doorgaande weg door het dorp heet nog steeds Borgweg. Op de hoogtekaart is de Kymmelsberg een duidelijke bult op de rand van het beekdal; de laagte aan de voet is de plek om naar het haventje te zoeken. De heuvel zelf is een rivierduin: aan het eind van de laatste ijstijd blies de wind zand uit het droogliggende beekdal op tot lage ruggen langs de Aa. Omdat die ruggen net wat hoger en droger liggen dan de natte beekweiden, staan er vaak eikenbosjes op – ook dat maakt ze zichtbaar.