Landschapssporen

Schipborg

Borgweg 32: een nederzetting onder een meter stuifzand

Plek met een verhaal·Prehistorie

Aan de rand van Schipborg, op een perceel van veertig are aan de Borgweg, kwamen in een bouwput twee lagen tegelijk boven: resten van vuursteenbewerking en aardewerk uit de Vroege bronstijd1900 tot 1575 v.Chr.Meer over deze periode, en daarnaast duidelijke nederzettingssporen uit de Romeinse tijd12 v.Chr. tot ca. 450 na Chr.Meer over deze periode. Twee bewoningsperioden met ruim tweeduizend jaar ertussen, op één stuk grond.

De belangrijkste zin van de registratie gaat echter niet over wat er is gevonden maar over wat er nog ligt: onder een stuifzandlaag van ongeveer een meter dik zouden nog nederzettingssporen aanwezig moeten zijn.

Dat stuifzand is hier de hoofdpersoon. Zand dat gaat waaien is mensenwerk; het komt op gang waar de heide kaal raakt door plaggensteken en overbeweiding, en op de Hondsrug is dat vooral vanaf de Late middeleeuwen1050 tot 1500Meer over deze periode gebeurd. Voor de archeologie werkt zo'n laag als een deksel: wat eronder ligt is niet geploegd, niet vergraven en niet uitgespoeld. Elders op deze kaart zijn nederzettingssporen tot scherven in de bouwvoor gereduceerd; hier zijn ze afgedekt.

Dat is meteen de reden dat een bouwput dit aan het licht bracht en niet een kartering. Wie over deze akker loopt vindt niets, want het ligt te diep.

Vijftig meter hiervandaan loopt een bundel karrensporen. De stip staat op het zwaartepunt van het geregistreerde vlak.

Bekijk deze plek op de kaart →

Op de achtergrond: de luchtfoto van deze plek (PDOK).

Gegevens

Ligging
53.06677, 6.67177
Gebied
Schipborg
Perioden
Bronstijd, Romeinse tijd
Zekerheid van de ligging
midden

In de buurt

  1. KymmelsbergDe Kymmelsberg bij Schipborg is de hoogte waar het haventje lag; het dorp heette tot ongeveer 1600 Borck en pas later Schipborg.160 m
  2. Buitenhuis SchipborgRustlust aan het Schipborgsche Diep: rond 1700 een buitenhuis met boomgaard en visvijvers, later het zomerverblijf van schilderes Albarta ten Oever.300 m
  3. EswegOp de es van Schipborg groef Van Giffen in 1934 huisplattegronden en een hutkom uit de vroege middeleeuwen op, een zeldzaam spoor uit die eeuwen.380 m
  4. SchapendriftAan de Schapendrift bij Schipborg komt sinds 1965 vuursteen boven: mesolithische werktuigen en bijlfragmenten en aardewerk van de trechterbekercultuur.450 m
  5. Verdwenen brinkOnder de brink groef Van Giffen in 1921 een rooster van vierkante kuilen op; wat ze waren is sindsdien vier keer anders beantwoord, en het is nog niet beslist.500 m
  6. VoordeDe voorde in het Schipborgsche Diep was de doorwaadbare plek waar de weg van Rolde naar Zuidlaren de beek kruiste.550 m
  7. LeemdobbeIn het bos bij Schipborg ligt een plas met rododendrons die de dorpssite de leemdobbe noemt: hier haalde men leem voor de deelvloer, en bij de markescheiding van 1849 bleef hij erbuiten.670 m
  8. De EschOp de es bij Schipborg is in 1960 een dolk van Frans Grand-Pressigny-vuursteen gevonden, mogelijk uit een vernield laat-neolithisch graf.680 m
  9. Bad EvenhuisVan 1930 tot in de jaren vijftig lag in Schipborg Bad Evenhuis, een afgerasterd stuk Drentsche Aa waar in 1935 een snoek naar binnen zwom.680 m
  10. Café De HeidebloemIn de zaal van café De Heidebloem in Schipborg werd geveild, gedanst en vergaderd, en van 1948 tot 1955 exposeerde er De Drentse Zeven.720 m

Hemelsbreed gemeten, van dichtbij naar ver. Verschuif de band naar rechts voor de volgende.