Landschapssporen

Schipborg

De Schapendrift, waar sinds 1965 vuursteen boven blijft komen

Plek met een verhaal·Prehistorie

Aan de Schapendrift bij Schipborg staat een terrein van twee hectare ingeschreven waar sinds 1965 vuursteen boven de grond blijft komen. Deze vuursteen-oogst hoort bij twee heel verschillende manieren van leven. Er zijn mesolithische werktuigen gevonden, van jagers en verzamelaars die hier duizenden jaren vóór de landbouw rondtrokken. En er is materiaal uit het Midden-neolithicumca. 3350 tot 2750 v.Chr.Meer over deze periode, met de nadruk op de Trechterbekercultuur4000 tot 2700 v.Chr.Meer over deze periode: vuurstenen bijlfragmenten en aardewerk van de mensen die in dit gebied de hunebedden bouwden. De dichtstbijzijnde staan op een kilometer, D7 en D8 in het Strubben-Kniphorstbos.

De plek zelf verklaart waarom er twee keer is gewoond. Het terrein ligt op 3,5 meter boven NAP op een flank die naar het westen afloopt naar het beekdal – 100 meter verderop is het nog geen drie meter, honderd meter naar het oosten al bijna 4,5 meter. Dat is de klassieke ligging voor bewoning in dit landschap: droog wonen, met water en jachtgebied binnen handbereik.

Zo'n 450 meter noordelijker ligt de tweede helft van hetzelfde verhaal. Aan de Borgweg kwamen in een bouwput vuursteenbewerking en aardewerk uit de Vroege bronstijd1900 tot 1575 v.Chr.Meer over deze periode tevoorschijn, samen met nederzettingssporen uit de Romeinse tijd12 v.Chr. tot ca. 450 na Chr.Meer over deze periode. Tel de twee terreinen bij elkaar op en je hebt op een halve kilometer akkerrand bewoning uit het Mesolithicumca. 9700 tot 5325 v.Chr.Meer over deze periode, het Neolithicumca. 5325 tot 1900 v.Chr.Meer over deze periode, de Bronstijd1900 tot 800 v.Chr.Meer over deze periode en de Romeinse tijd.

Bekijk deze plek op de kaart →

Op de achtergrond: de luchtfoto van deze plek (PDOK).

Gegevens

Ligging
53.06288, 6.66988
Gebied
Schipborg
Periode en cultuur
Mesolithicum, Neolithicum, Trechterbekercultuur
Zekerheid van de ligging
hoog

In de buurt

  1. LeemdobbeIn het bos bij Schipborg ligt een plas met rododendrons die de dorpssite de leemdobbe noemt: hier haalde men leem voor de deelvloer, en bij de markescheiding van 1849 bleef hij erbuiten.400 m
  2. Borgweg 32Aan de Borgweg in Schipborg lagen in een bouwput sporen uit de vroege bronstijd en de Romeinse tijd, met meer nederzettingssporen onder een meter stuifzand.450 m
  3. KymmelsbergDe Kymmelsberg bij Schipborg is de hoogte waar het haventje lag; het dorp heette tot ongeveer 1600 Borck en pas later Schipborg.580 m
  4. KarrensporenIn de Strubben ligt een bundel karrensporen van ruim honderd meter breed, uitgesleten door de route over de Hondsrug.600 m
  5. Buitenhuis SchipborgRustlust aan het Schipborgsche Diep: rond 1700 een buitenhuis met boomgaard en visvijvers, later het zomerverblijf van schilderes Albarta ten Oever.640 m
  6. BerlageboerderijDe modelboerderij die Berlage in 1914 voor de Kröller-Müllers op de heide bij Schipborg tekende: zelfvoorzienend bedoeld, en na twaalf jaar alweer verkocht.770 m
  7. VoordeDe voorde in het Schipborgsche Diep was de doorwaadbare plek waar de weg van Rolde naar Zuidlaren de beek kruiste.780 m
  8. EswegOp de es van Schipborg groef Van Giffen in 1934 huisplattegronden en een hutkom uit de vroege middeleeuwen op, een zeldzaam spoor uit die eeuwen.840 m
  9. Mooi ZeegseOp het terrein Mooi Zeegse bij Zeegse groef Van Giffen omstreeks 1920 een urnenveld op; er liggen ook bewoningssporen uit het midden-neolithicum.850 m
  10. Verdwenen brinkOnder de brink groef Van Giffen in 1921 een rooster van vierkante kuilen op; wat ze waren is sindsdien vier keer anders beantwoord, en het is nog niet beslist.860 m

Hemelsbreed gemeten, van dichtbij naar ver. Verschuif de band naar rechts voor de volgende.