Wijnand van der Sanden

Op deze kaart komt hij twee keer voor, en allebei de keren doet hij precies wat een provinciaal archeoloog doet: hij komt eraan als er iets uit de grond komt, en hij zet een verhaal recht dat scheef was gaan liggen.

Op de Noordesch van Anloo vond een amateurarcheoloog met een detector eerst één Romeinse munt en even later een tweede, gaaf en met randtekst. Hij belde Van der Sanden, die een spoedopgraving regelde – waarna er in het ongeroerde zand daaronder bleek te liggen wat er lag. En bij Gasteren liet hij zien dat een oude beschrijving van een "Duvelskut" niet op de hunebedden van Rolde slaat maar op D10, waarmee een naam die eeuwenlang de verkeerde steenhoop aanwees weer op zijn plek kwam.

Wie hij is

Wijnand van der Sanden werd in 1953 in Geldrop geboren. Hij studeerde kunstgeschiedenis en klassieke archeologie in Nijmegen en prehistorie in Groningen, waar hij in 1990 promoveerde op de veenlijken van Noordwest-Europa: de vondsten uit de bronstijdBronstijd1900 tot 800 v.Chr.Meer over deze periode tot en met de Romeinse tijdRomeinse tijd12 v.Chr. tot ca. 450 na Chr.Meer over deze periode. Van 1987 tot 1997 was hij conservator van het Drents Museum in Assen, en van 1997 tot 2020 provinciaal archeoloog van Drenthe, waarna hij met pensioen ging. Sinds 1988 redigeert hij de archeologische afdeling van de Nieuwe Drentse Volksalmanak.

Wat hij schreef

Zijn naam is verbonden met de veenlijken. Mens en moeras (1990) was zijn proefschrift, Het meisje van Yde verscheen in 1994 en Vereeuwigd in het veen in 1996 – dat laatste is het overzicht van de Noordwest-Europese vondsten dat ook buiten Nederland wordt gelezen. Daarnaast schreef hij het standaardwerk Geschiedenis van Drenthe, een archeologisch perspectief en gidsen over de hunebedden van Drenthe en Groningen, het soort boek waarmee je met de kaart in de hand een steenhoop leert lezen.

Eén stuk van zijn werk verdient hier aparte vermelding, omdat het over betrouwbaarheid gaat. Samen met collega's nam hij het werk van de Duitse archeoloog Alfred Dieck onder de loep, die honderden veenlijken had geïnventariseerd. Een groot deel van die inventarisatie bleek onnauwkeurig of verzonnen. Een vakgebied dat zijn eigen bronnen doorlicht in plaats van ze door te geven – dat is dezelfde beweging als die deze kaart bij elke plek probeert te maken.