Wijnand van der Sanden
1953·provinciaal archeoloog van Drenthe, 1987-2017·15 plekken

Op deze kaart komt hij meerdere keren voor, en alle keren doet hij precies wat een provinciaal archeoloog doet: hij komt eraan als er iets uit de grond komt, en hij zet een verhaal recht dat scheef was gaan liggen.
Op de Noordesch van Anloo vond een amateurarcheoloog met een metaaldetector 55 Romeinse zilveren munten, en hij meldde ze bij Van der Sanden. In maart 2009 leidde die er een onderzoek, waarbij er nog eens 55 bij kwamen; met een paar latere vondsten telt de schat 114 munten. Ze lagen allemaal in de bouwvoor, maar in het ongeroerde zand daaronder lagen crematiegraven van een urnenveldEen begraafplaats uit de late bronstijd en de ijzertijd. De verbrande resten van de doden werden in urnen onder lage heuveltjes bijgezet.Alle begrippen. En bij Gasteren liet hij zien dat een oude beschrijving van een "Duvelskut" niet op de hunebedden van Rolde slaat maar op D10, waarmee een naam die later aan Rolde was gekoppeld weer op zijn plek kwam.
Wie hij is
Wijnand van der Sanden werd in 1953 in Geldrop geboren. Hij studeerde kunstgeschiedenis en klassieke archeologie in Nijmegen en prehistorie in Groningen. In 1990 promoveerde hij op de veenlijken van Nederland, van de Bronstijd1900 tot 800 v.Chr.Meer over deze periode tot en met de Romeinse tijd12 v.Chr. tot ca. 450 na Chr.Meer over deze periode. Van 1987 tot 2017 was hij provinciaal archeoloog van Drenthe. Tot 1997 combineerde hij dat met het conservatorschap archeologie van het Drents Museum in Assen, en van 2017 tot 2020 was hij daar opnieuw conservator. Vanaf 1988 zat hij in de redactie van de archeologische afdeling van de Nieuwe Drentse Volksalmanak.
Wat hij schreef
Zijn naam is verbonden met de veenlijken. Mens en moeras (1990) was zijn proefschrift, Het meisje van Yde verscheen in 1994 en Vereeuwigd in het veen in 1996 – dat laatste is het overzicht van de Noordwest-Europese vondsten dat ook buiten Nederland wordt gelezen. Daarnaast schreef hij Geschiedenis van Drenthe, een archeologisch perspectief (2018) en met Hans Dekkers de Gids voor de hunebedden in Drenthe en Groningen (2012), het soort boek waarmee je met de kaart in de hand een steenhoop leert lezen.
Eén stuk van zijn werk verdient hier aparte vermelding, omdat het over betrouwbaarheid gaat. Samen met collega's nam hij het werk van de Duitse archeoloog Alfred Dieck onder de loep, die meer dan 1850 veenlijkvondsten had geïnventariseerd. Een groot deel van die inventarisatie bleek onnauwkeurig of verzonnen. Een vakgebied dat zijn eigen bronnen doorlicht in plaats van ze door te geven – dat is dezelfde beweging als die deze kaart bij elke plek probeert te maken.
Waar Van der Sanden op deze kaart staat
De GalgenbergIn het noorden van het Balloërveld, zo'n zeshonderd meter ten zuiden van de markegrens, ligt…
De Noordesch van Anloo met 114 Romeinse muntenDe Noordes bij Anloo is op de hoogtekaart te zien als een bol.
De StakenbergTen noorden van de Mandenberg liggen vier grafheuvels verspreid over ruim 200 meter, elk…
De goudschat van Zeegse, zevenenveertig solidi uit de zesde eeuwOp de Noorder es, ten noordwesten van Zeegse, lagen zevenenveertig gouden munten in de…
De verdwenen watermolen bij OudemolenIn de Drentsche Aa bij Oudemolen stond een watermolen, die even na 1645 is verdwen.
De voorde in het Schipborgsche DiepWaar de weg van Rolde via Eext en Anloo naar Zuidlaren het Schipborgsche Diep kruist, lag de…
Het Bolleveen bij TaarloAan de westkant van Taarlo ligt het Bolleveen, een klein veentje dat in het landschap…
Het Poepenhemeltje, een vierkant grondwerk in het beekdalOp de westoever van het Deurzerdiep, een paar honderd meter ten noorden van de Deurzerbrug,…
Hunebed D10 in de Gasterse DuinenIn de Gasterse Duinen ligt hunebed D10. Het is klein en onvolledig.
Hunebed D14 bij Eexterhalte, en de deksteen die een halve eeuw verkeerd om lagAan de zuidkant van Eext ligt hunebed D14. Met 18 meter is het een van de langste van…
Hunebed D17, in 1847 te koop aangebodenHunebedden D17 en D18 liggen pal achter de grote kerk in het centrum van Rolde, aan de…
Hunebed D6 bij Tynaarlo, gaaf geblevenHunebed D6 bij Tynaarlo bestaat uit 8 draagstenen en 3 dekstenen, en die 3 liggen nog op hun…
Karrensporen op het BalloërveldOver het Balloërveld, langs de Galgenberg, ligt een bundel karrensporen.
Romeinse muntschat in het beekdalIn de Ossenbroeken, het hooiland in het dal van het Rolderdiep ten oosten van het Balloërveld,…- ≈ Het vorstengraf van Anloo, en de vraag wanneer het gevonden isDrenthe kent drie vorstengraven. Deze ligt ongeveer 800 meter ten noorden van Anloo.