Landschapssporen

Gasteren

Hunebed D10 in de Gasterse Duinen

Hunebed·Prehistorie

Hunebed D10 in de Gasterse Duinen
Hunebed D10 aan de Schipborgerweg in 1918, vóór het onderzoek en de restauratie door Van Giffen. Deze opname staat als plaat 22 in zijn boek De hunebedden in Nederland. · Foto: Collectie Drents Archief (DA3041003), opname Albert Egges van Giffen – Publiek domein

In de Gasterse Duinen ligt hunebed D10, klein en onvolledig: zeven zijstenen en twee sluitstenen, met van de vier oorspronkelijke dekstenen nog twee over. Er waren vier paar draagstenen, dus er ontbreekt er één; de grafkamer is vijf meter. De datering die de monumentenkaart geeft is kort en duidelijk: Neolithicumca. 5325 tot 1900 v.Chr.Meer over deze periode, Trechterbekercultuur4000 tot 2700 v.Chr.Meer over deze periode.

Archeoloog A.E. van Giffen omschreef het grafmonument als "sterk gestoord". In de loop van de tijd zijn stenen verdwenen, verplaatst of opnieuw geplaatst. Op een foto uit 1918 lag het monument nog in een open, kale vlakte, met in de verte een boerderijtje. Wie het gebied nu kent hoeft daar alleen de grillige dennen bij te denken. Gerestaureerd is het in 1869, 1878, 1952 en 1996.

Aan D10 is ook een oud naamraadsel verbonden. Het eerste Nederlandse hunebed dat in een geschrift werd genoemd heette de Duvelskut, en lange tijd dacht men dat die naam bij een van de hunebedden van Rolde hoorde. Provinciaal archeoloog Wijnand van der Sanden liet zien dat de oude beschrijving beter bij D10 past. De naam raakte al vroeg in onbruik en het hunebed werd uiteindelijk vooral bekend onder zijn nummer.

De oudste beschrijving van D10 dateert uit 1694. Daarmee is het een van de vroegst beschreven hunebedden in de omgeving.

Bekijk deze plek op de kaart →

Op de achtergrond: de luchtfoto van deze plek (PDOK).

Gegevens

Ligging
53.04236, 6.65773
Gebied
Gasteren
Cultuur
Trechterbekercultuur
Zekerheid van de ligging
hoog

In de buurt

  1. Gasterse DuinenDe Gasterse Duinen zijn gaan stuiven door de handelsroute die er overheen liep; de karrensporen, hunebed D10 en een dode beekarm liggen er nog.220 m
  2. De VenenHet Voorste Veen en het Achterste Veen bij Gasteren worden gescheiden door een dekzandduin dat over een oud beekdal is geschoven, van vóór het Holoceen.270 m
  3. Keuterij GasterenDe keuterij bij Gasteren werd in 1926 gebouwd voor een landarbeider en kreeg pas in augustus 2014 elektriciteit.520 m
  4. School en boermarkehuizenDe school van Gasteren zakte in 1937 onder de vijftig leerlingen; de boermarke liet in 1938 twee huizen bouwen om schoolkinderen aan te trekken.650 m
  5. Brink 4De boerderij Brink 4 in Gasteren draagt muurankers met 1784 en is daarmee mogelijk het op één na oudste gebouw van het dorp.730 m
  6. Gastersche DiepOp een akker bij Taarlo, aan de rand van het dal van het Gastersche Diep, kwamen bijlen, spitsjes en een polsbeschermer boven: mogelijk een graf.760 m
  7. Oosteinde 1Een hallenhuisboerderij aan het Oosteinde in Gasteren met een jaartalanker uit 1798, op een erf dat vóór 1778 al bebouwd was; de naam kwam er pas in 1932 bij.760 m
  8. KoningskuilIn het bos tussen Gasteren en Anloo ligt de Koningskuil, een plas van twintig meter met een naam waarvan niemand weet waar hij vandaan komt.770 m
  9. Café Van ReinHet boerderij-café van Van Rein aan het Westeinde in Gasteren brandde in 1912 af, waarbij twee kinderen omkwamen, en in 1961 opnieuw.1,1 km
  10. Doorbraak OudemolenBij Oudemolen brak de Drentsche Aa dwars door de rug van Tynaarlo heen; daar is het dal smal en diep, met steilranden die het zout eronder omhoog duwt.1,1 km

Hemelsbreed gemeten, van dichtbij naar ver. Verschuif de band naar rechts voor de volgende.