De Hooilanden, waar de steentijd en de bronstijd elkaar raken

Op een deels afgegraven zandrug in de Hooilanden, midden in het natte Hunzedal, zijn sporen gevonden uit twee ver uit elkaar liggende perioden: resten van mesolithische vuursteenbewerking en een fragment van een lappenschaal uit de late bronstijdLate bronstijd1200 tot 800 v.Chr.Meer over deze periode, mogelijk de vroege ijzertijdVroege ijzertijd800 tot 500 v.Chr.Meer over deze periode. Een lappenschaal is herkenbaar aan de vier naar buiten getrokken hoeken.

Jagers-verzamelaars gebruikten de hogere rug waarschijnlijk als tijdelijke activiteitenplek. Duizenden jaren later werd dezelfde droge hoogte opnieuw gebruikt: het verschil tussen de rug en het omringende dal bleef aantrekkelijk zolang het landschap eromheen nat bleef.

De vondsten kwamen aan het licht bij booronderzoek in 1999 en 2000. De rug is deels ontzand, een deel van het zand is afgegraven, en de oorspronkelijke omvang is niet meer vast te stellen. Hoeveel archeologische informatie daarbij is verdwenen weten we evenmin.

De naam Hooilanden verwijst naar het latere gebruik van het dal. De lage gronden waren te nat voor akkers maar geschikt voor gras en hooi, en de dorpen op de Hondsrug gebruikten het dal voor beweiding en hooien. Namen als Koebroeken, Oude Landen en Voorste Ossevenen herinneren aan dat agrarische landschap. Vanaf de Hondsrug liepen hooiwegen het dal in, grotendeels haaks op de beek, zodat het hooi van de lage landen naar de dorpen op de rug kon worden gebracht. Voor de aanleg van de hooilanden werden elzenbroekbossen op de flank van de Hondsrug gekapt, en houtwallen en lanen verdeelden het open dal vervolgens in groene kamers.

Zet in het kaartmenu de jaarschuif op 1900 en zoek naar de rechte lijnen die vanaf de Hondsrug het dal in lopen. Daar zie je het netwerk van wegen, wallen en lanen dat het gebruik van de Hooilanden eeuwenlang mogelijk maakte.