De visweer in de Hunze, waar Annen voor het eerst opduikt

Op 2 en 3 september 1309 legden de stadhouder van Groningen, de etten van Drenthe en de redgers van Fivelgo een ruzie bij tussen de gemeenschap van Drentherwolde en de buren van Annen. De inzet was een visweer in de Hunze – een aalstal, een vast schot dwars in de stroom – die ooit van de monniken van Aduard was geweest en die de Annenaren hadden vernield. De uitspraak is streng en heel concreet: de bezitters van drie huizen in het dorp, Altinga, Oldinfokkinga en Thicboldinga, moesten het bouwsel op eigen kosten en met eigen arbeid herstellen en het "tot eeuwige dagen" in stand houden. Zou het opnieuw sneuvelen door geweld van machtige lieden, dan moesten de zijlvesten en de buren van Annen het samen weer opbouwen.

De oorkonde is meteen de oudste geschreven vermelding van Annen, en daarom vierde het dorp in 2009 zijn zevenhonderdjarig bestaan. Twee originelen zijn bewaard, met kleine onderlinge verschillen; de familie Alting heeft ze tijdens het beleg van Groningen in veiligheid gebracht.

Het is de tweede visserijzaak op deze kaart, en de oudste. Honderdnegenenzeventig jaar later moest de Etstoel er weer aan te pas komen om een aalstal in het Loonerdiep, aan de andere kant van de Hondsrug. Twee dingen vallen op: een aalstal was kennelijk kostbaar genoeg om er tot voor het hoogste gerecht om te procederen, en het onderhoud ervan werd aan met naam genoemde huizen gehangen, niet aan het dorp als geheel. De Hunze zelf is hier trouwens geen kronkelende beek meer maar rechtgetrokken tot de Oostermoersche Vaart; wat het water in 1309 deed is alleen nog aan het brede, vlakke dal te zien.