Landschapssporen

Hunzedal

De Annerwijk, een kanaal waar de Hunze onderdoor moest

Plek met een verhaal·Later gebruik

In het Hunzedal eindigt een restant van een kanaal op de oever van de Hunze. Het is de Annerwijk, het vaarwater van Annen naar Annerveenschekanaal. Van 1919 tot in de jaren '50 kruiste het hier de rivier. De Hunze moest eronderdoor.

Annen had geen eigen vaarwater. Alle landbouwproducten gingen met paard en wagen naar Spijkerboor, en turf en kunstmest kwamen via dezelfde weg terug. In 1914 besloot het waterschap Annen tot een kanaal naar het Grevelingkanaal. Het bestek van 1918 vroeg ongeveer 5 km kanaal, een bodem van 5 meter breed en 1.80 meter diep, met een haven aan het eind in Annen. Op 24 juni 1918 werd het werk in Assen aanbesteed. De laagste inschrijver was H. W. Klos uit Haren, met 331.815 gulden. De Historische Vereniging Annen noemt juli als maand van aanbesteding en rekent met de grond erbij bijna 375.000cgulden.

De rivier, toen Oostermoersche Vaart geheten, werd in een duiker onder het kanaal door geleid. Voor de schepen in het kanaal was dat een oplossing. Voor de rivier niet. Stroomopwaarts, naar Eext, Gieten en Gasselte, was de rivier voor schepen afgesloten. Door de ondiepe staat van de rivier voer daar de laatste 50 jaar al weinig. Voor de afwatering was het erger. Het water stagneerde bij de duiker en de oeverlanden liepen herhaaldelijk onder.

In juli 1919 meldden zich voor de post van brugwachter "niet minder dan 130" sollicitanten. Het werd D. Munneke, schipper in Winschoten. Het kanaal zou eind augustus opengaan, en in Annen waren er plannen voor een schoolfeest. Daarna moest het zich terugbetalen. In 1924 schreef de krant dat "verscheidene 10.000den H.L. aardappelen" door de wijk moesten om de kosten te dekken. Hoe minder er langs het water werd verladen, hoe hoger de omslag per ingeland. En nog steeds ging een groot deel per wagen naar Zuidlaren of Spijkerboor.

In december 1952 droeg het waterschap Annen de duiker over aan het waterschap De Oostermoersche Vaart, "waardoor het westelijk deel van dit kanaal komt te vervallen". De rivier moest worden verbeterd. De duiker zat in de weg. Als tegenprestatie nam De Oostermoersche Vaart 108.250 gulden aan schulden over. De omslag was toen al dertig jaar te hoog. Volgens de Historische Vereniging werd de duiker in 1953 opgeblazen; in de kranten is dat niet teruggevonden.

Aan het andere eind, in Annen, is de haven een visvijver geworden. Erachter ligt sinds 1957 een ijsbaan, 12 meter breed en 250 meter lang. In het kanaal liggen dammen. Waar de duiker lag, is afgelezen van de kaart van 1935 en die van nu.

Bekijk deze plek op de kaart →

Op de achtergrond: de luchtfoto van deze plek (PDOK).

Gegevens

Ligging
53.06341, 6.76636
Gebied
Hunzedal
Zekerheid van de ligging
midden

In de buurt

  1. UitblazingskomBij Annen ligt de grootste uitblazingskom van Drenthe, ruim een kilometer breed en zo ondiep dat je hem op de grond niet merkt: het tiende aardkundig monument.360 m
  2. Dekzandrug AnnerveenEen dekzandrug bij Nieuw-Annerveen met sporen uit het laat-paleolithicum en het mesolithicum, deel van een reeks vindplaatsen langs de Hunze.360 m
  3. ≈ Visweer 1309In 1309 moesten drie huizen in Annen een vernielde visweer in de Hunze op eigen kosten herstellen. In die uitspraak duikt het dorp voor het eerst op.480 m
  4. Duunsche LandenLangs de oude Hunze liggen de zandruggen van De Bulten; sinds 2017 gelden ze als de oostelijke rug van de grootste uitblazingskom van Drenthe.700 m
  5. HiltophoeveBij de Hiltophoeve bij Nieuw-Annerveen ligt onder een veenlaagje een gaaf bewaard loopvlak van laat-paleolithische Federmesser-jagers, gevonden in 1993.740 m
  6. Egberts LentAan de Hunzeweg in Nieuw Annerveen staat Egberts Lent, een krimpenboerderij uit 1810 met een gebint uit 1725 en een muurplaat uit 1680 erin.750 m
  7. HooilandenOp een deels ontzande rug in de Hooilanden lagen mesolithisch vuursteen en een scherf uit de late bronstijd – dezelfde droge kop, duizenden jaren later.1,1 km
  8. Vindplaats SpijkerboorAchter een woonhuis in Spijkerboor ligt een dekzandrug van nog geen tachtig meter waar amateurs in 1976 en 1978 vuursteen vonden.1,2 km
  9. ≈ TolhuisBij de Hunzebrug bij Spijkerboor stond vanaf 1849 het tolhuis van de kunstweg naar Annen; oogst, mest en heideplaggen waren vrijgesteld van tol.1,4 km
  10. Eerste molenIn 1771 kreeg Spijkerboor zijn eerste molen, op de plek van de huidige weg naar Annen; de familie Hubbeling maakte er vanaf 1832 ook een oliemolen van.1,4 km

Hemelsbreed gemeten, van dichtbij naar ver. Verschuif de band naar rechts voor de volgende.