Hunebed D9, midden in Annen

Een portaalgraf dat in de bebouwde kom van Annen is komen te liggen. Oorspronkelijk had het vier deksteen, acht zijstenen, drie poortstenen en twee sluitstenen; over zijn twee dekstenen en acht zijstenen. Bij de restauratie van 1952 markeerde Van Giffen de plaatsen van de verdwenen stenen met plombes – hij kon die plekken terugvinden aan verkleuringen in de grond, want een steen die eeuwenlang in de bodem staat laat een afdruk na. In 1918 lag het hunebed al pal langs wat toen “den grooten kunstweg Annen–Zuidlaren” heette. Dat is nog steeds zo, alleen is de weg drukker en het paadje ernaast verdwenen. Van het oorspronkelijke monument is minder over dan het lijkt: er resteren vijf draagstenen, twee dekstenen en één poortzijsteen, en het hunebed was ooit ongeveer twee keer zo groot als nu. Onderzoek en restauratie vonden plaats in 1952.

Eén van die verdwenen stenen is misschien teruggevonden, en dan als grenspaal. In de jaren zestig ploegde landbouwer Tammenga in de Drostenkuil bij Noordloo een zwerfsteen op die daar als markesteen tussen Annen en Zuidlaren had gestaan; hij belandde jarenlang bij een inrit aan de Lageweg in Schuilingsoord. In 1991 viel amateur-archeoloog Fokko ten Hoor op dat de steen boorgaten had, en hij opperde dat het een deksteen van D9 kon zijn. De Rijksdienst mat hem op, en hij paste op de plaatsen die Van Giffen in 1952 met plombes had gemarkeerd. Zekerheid is er niet – ooggetuigen zijn er niet meer – maar het is goed mogelijk dat men hier een deksteen heeft weggehaald om er een grens mee te markeren. Herbouwen kan niet, daarvoor ontbreekt meer dan de helft van het hunebed; de steen is op voorstel van Hans Elerie en Wijnand van der Sanden teruggezet op de plek die de manuscriptkaart van de markescheiding van 1812 aangeeft.