Landschapssporen

Strubben-Kniphorstbos

D8a in het Kniphorstbos: een hunebed dat pas werd ontdekt toen het al weg was

Plek met een verhaal·PrehistorieBekijk de kaart

D8a in het Kniphorstbos: een hunebed dat pas werd ontdekt toen het al weg was
Jan Evert Musch in 2008 bij het naburige hunebed D8, met zijn tekeningen. In 1992 was hij een van de ontdekkers van D8a. · Foto: Bert van As – CC BY-SA 4.0

Ruim 70 meter ten zuidoosten van hunebed D8, in het Kniphorstbos bij Anloo, ligt de standplaats van een hunebed dat niemand in de recente tijd ooit heeft zien staan. D8a is pas in 1992 ontdekt. Toen was het al volledig ontmanteld. A. Klein Wassink en J.E. en J. Musch liepen door een kaalslag, een bosperceel waar net douglassparren waren gerooid en de bodem even open lag, en zagen daar twee onopvallende laagtes die geen van beide op een kaart stonden. Bakker (2010) noemt de archeoloog Sake Jager als ontdekker; die publiceerde er in 1994 over.

Wat restte is een onregelmatige verlaging. Die valt grotendeels samen met een vergraven kuil. Opgegraven is die kuil niet. Wel nam J.W. Noordam van de Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek er in 1992 pollenmonsters. Wel zijn de maten en de richting ervan opgenomen, en dat is genoeg om iets over het monument te zeggen. De kuil is 11 bij 6 meter en daar past een klein hunebed in van vier of vijf paar zijstenen, ongeveer de maat van D8 zelf, dat een paar honderd meter noordwestelijker nog compleet overeind staat. Het aardewerk dat ter plaatse is verzameld hoort tot de middenfase en eindperiode vande Trechterbekercultuur4000 tot 2700 v.Chr.Meer over deze periode.

De richting is dezelfde als die van D8b, ruim 30 meter verderop. Bijzonder is dat niet. Vrijwel alle Nederlandse hunebedden liggen met hun grafkamer ruwweg oost-west en met de ingang aan de zuidkant.

In het hoogtebeeld van deze kaart is hier niets te vinden. Het bosperceel zit vol ploegvoren en windworp, waardoor de ruis op het reliëf ongeveer 20 centimeter bedraagt, en een dichtgeschoven kuil van 11 bij 6 meter blijft daaronder. Wat er van D8a bekend is, danken we aan drie mensen die op het juiste moment door een kaalslag liepen.

Bekijk deze plek op de kaart →

Op de achtergrond: de luchtfoto van deze plek (PDOK).

Gegevens

Ligging
53.05955, 6.69976
Gebied
Strubben-Kniphorstbos
Periode en cultuur
Neolithicum, Trechterbekercultuur
Zekerheid van de ligging
hoog

In de buurt van deze plek

  1. Hunebed D8bD8b in het Kniphorstbos bij Anloo is een ontmanteld hunebed waarvan de dekheuvel nog als flauwe ovale laagte met een rand herkenbaar was.30 m
  2. Hunebed D8Hunebed D8 in het Kniphorstbos is compleet gebleven: vier dekstenen op acht draagstenen, in 1871 geschonken door landgoedeigenaar Kniphorst.70 m
  3. JachtopzienershuisjeHet verdwenen jachtopzienershuisje van de familie Kniphorst in het Kniphorstbos, nog te herkennen aan oude beuken en kelderfundamenten.110 m
  4. Galgenberg StrubbenDe Galgenberg in de Strubben bij Anloo is een grafheuvel op de grens van drie marken; de naam staat al in 1332 op schrift, een executie is er niet bekend.250 m
  5. KeileemOnder het Strubben-Kniphorstbos ligt keileem uit de voorlaatste ijstijd; waar die dicht onder het oppervlak zit blijft het nat in een verder kurkdroog zandgebied.300 m
  6. LoopgraafEen geknikte gegraven gang van 76 meter in het Strubben-Kniphorstbos bij Anloo, volgens Elerie een loopgraaf uit de Tweede Wereldoorlog.450 m
  7. BerekuilDe Berekuil in het Strubben-Kniphorstbos is een uitgestoven laagte waar Anner boeren zand weghaalden voor dijken in het Hunzedal; het zand ligt er nog open.520 m
  8. DriemarkenpuntWaar de marken van Annen, Anloo en Zuidlaren samenkwamen, eindigde een van de langste markeprocessen van Drenthe: een ruzie over schapen.550 m
  9. BomkraterEen ronde, natte bomkrater in het Strubben-Kniphorstbos, waarschijnlijk van een Lancaster die aan een Duitse jager probeerde te ontkomen.630 m
  10. BoekweitenveentjeEen vlakke, natte laagte in de Strubben, uitgeblazen aan het eind van de ijstijd, met een dun laagje veen op een harde podzol.660 m

Hemelsbreed gemeten, van dichtbij naar ver. Verschuif de band naar rechts voor de volgende.