Landschapssporen

Strubben-Kniphorstbos

D8a in het Kniphorstbos: een hunebed dat pas werd ontdekt toen het al weg was

Plek met een verhaal·Prehistorie

Ruim zeventig meter ten zuidoosten van hunebed D8, in het Kniphorstbos bij Anloo, ligt de standplaats van een hunebed dat niemand ooit heeft zien staan. D8a is pas in 1992 ontdekt, en toen was het al volledig ontmanteld: A. Klein Wassink en J.E. en J. Musch liepen door een kaalslag – een pas gekapt bosperceel, waar de bodem even open ligt – en zagen daar twee onopvallende laagtes die geen van beide op een kaart stonden.

Van D8a restte een onregelmatige verlaging die grotendeels samenvalt met een vergraven kuil. Die kuil is niet verder onderzocht; wel zijn de maten en de richting ervan opgenomen, en dat is genoeg om iets over het monument te zeggen. Elf bij zes meter is de kuil, en daar past een klein hunebed in van vier of vijf paar zijstenen – ongeveer de maat van D8 zelf, dat een paar honderd meter noordwestelijker nog compleet overeind staat. Het aardewerk dat ter plaatse is verzameld hoort tot de horizonten 3 en 4 van de Trechterbekercultuur4000 tot 2700 v.Chr.Meer over deze periode, dus tot de latere fasen.

De richting waarin het hunebed lag is het interessantst. Die is dezelfde als die van D8b, ruim dertig meter verderop, en hangt vermoedelijk samen met een prehistorische route die hier langs liep. Twee hunebedden die hetzelfde staan, staan niet toevallig zo: ze staan naar iets toe.

Zoeken heeft geen zin, en dat is nagemeten. In het hoogtebeeld van deze kaart is hier niets te vinden: het bosperceel zit vol ploegvoren en windworp, waardoor de ruis op het reliëf ongeveer twintig centimeter bedraagt, en een dichtgeschoven kuil van elf bij zes meter blijft daaronder. Wat er van D8a bekend is, danken we aan drie mensen die op het juiste moment door een kaalslag liepen.

Bekijk deze plek op de kaart →

Op de achtergrond: de luchtfoto van deze plek (PDOK).

Gegevens

Ligging
53.05955, 6.69976
Gebied
Strubben-Kniphorstbos
Periode en cultuur
Neolithicum, Trechterbekercultuur
Zekerheid van de ligging
hoog

In de buurt

  1. Hunebed D8bD8b in het Kniphorstbos bij Anloo is een ontmanteld hunebed waarvan de dekheuvel nog als flauwe ovale laagte met een rand herkenbaar was.30 m
  2. Hunebed D8Hunebed D8 in het Kniphorstbos is compleet gebleven: vier dekstenen op acht draagstenen, in 1871 geschonken door landgoedeigenaar Kniphorst.70 m
  3. JachtopzienershuisjeHet verdwenen jachtopzienershuisje van de familie Kniphorst in het Kniphorstbos, nog te herkennen aan oude beuken en kelderfundamenten.110 m
  4. Galgenberg StrubbenDe Galgenberg in de Strubben is een prehistorische grafheuvel die tot ongeveer 1800 als gerechtsplaats diende, op de grens van drie marken.250 m
  5. KeileemOnder het Strubben-Kniphorstbos ligt keileem uit de voorlaatste ijstijd; waar die dicht onder het oppervlak zit blijft het nat in een verder kurkdroog zandgebied.300 m
  6. LoopgraafEen geknikte gegraven gang van 76 meter in het Strubben-Kniphorstbos bij Anloo, volgens Elerie een loopgraaf uit de Tweede Wereldoorlog.450 m
  7. BerekuilDe Berekuil in het Strubben-Kniphorstbos is een uitgestoven laagte waar Anner boeren zand weghaalden voor dijken in het Hunzedal; het zand ligt er nog open.520 m
  8. DriemarkenpuntWaar de marken van Annen, Anloo en Zuidlaren samenkwamen, eindigde een van de langste markeprocessen van Drenthe: een ruzie over schapen.550 m
  9. HandgranatenbaanDe handgranatenbaan in het Strubben-Kniphorstbos: een veldje met een kelder en houten schotten, aangelegd over een grafheuvel heen.680 m
  10. Grafheuvels KniphorstboschIn het Kniphorstbosch bij Anloo liggen twee grafheuvels; Van Giffen groef de oostelijke in 1952 op en vond een heuvel in twee perioden.690 m

Hemelsbreed gemeten, van dichtbij naar ver. Verschuif de band naar rechts voor de volgende.