De Berekuil

De Berekuil is de enige plek in het Strubben-Kniphorstbos waar het zand nog altijd open ligt, en hij dankt dat aan drie dingen tegelijk. Er lag hier al een laagte tussen de ruggen, een dal uit het pleistoceen. In de negentiende eeuw stoof het gebied en werd die laagte dieper uitgeblazen. En er is zand weggegraven: bewoners van Annen haalden het hiervandaan om er in het Hunzedal begaanbare dijken van te leggen. Een kuil met een natuurlijke aanleg, door de wind uitgediept en door de schop afgemaakt.

Op het eigen hoogtebeeld is het een kom die in het midden ruim twee meter onder de omliggende rand ligt, met een steile wand aan de kant waar het zand is weggehaald. Dat het open bleef terwijl de rest van het stuifzand in de negentiende en vroege twintigste eeuw dichtgroeide, komt door gebruik: eerst militaire voertuigen, nu recreanten. Stuifzand heeft een zwakke zode, dus wie erlangs loopt zoekt de rand van het pad op, de zode gaat kapot en het zand ligt weer bloot.

Daarmee is de Berekuil een van de weinige plekken op deze kaart waar niet het spoor van vroeger open ligt maar de toestand zelf. Het stuifzandreliëf van kleine steile duintjes en uitblazingskommen is elders onder de heide en het spontaan opgeslagen bos verdwenen; hier is het nog het landschap waar je in staat.