Pingoruïne bij het Galgwanderveen

Een pingo was een heuvel met een ijskern: onder een permanent bevroren bodem drukte opkomend grondwater de grond omhoog en bevroor daar. Toen het klimaat milder werd smolt die kern, zakte de heuvel in en bleef een ronde kuil over – een pingoruïne, vaak met water of veen erin. Tussen Gieten en Eext zijn tientallen van deze laagtes in kaart gebracht; Geopark de Hondsrug heeft er hier een informatiepaneel bij gezet. Op de hoogtekaart herken je ze als opvallend ronde schoteltjes, soms met een lage wal eromheen die uit de ingezakte flanken bestaat. Deze plas heet ook de Braamsplas, en dat is geen toeval: notarisklerk Tonnis Knoop wilde het terrein rond 1922 tot visplas maken, Rieks Braams bezat de helft, en de andere helft werd voor vijftien gulden gekocht. Op 3 september 1925 richtten ze er een visvereniging op die tot vandaag een merkwaardige regel aanhoudt: precies veertien leden, zeven uit Eext en zeven uit Gieten. De plas is particulier bezit, ligt tegen het staatsbos aan, en er zwemmen karper, winde, voorn, snoek, baars en zeelt in. Zo is een kuil uit de laatste ijstijd via een notarisklerk uitgekomen op een vereniging met een ledenaantal dat al een eeuw vastligt.