Landschapssporen

Eext

Een voorde bij Eext: waar je de beek kon oversteken

Plek met een verhaal·Marke en boerenland

In het beekdal bij Eext ligt een kansrijke locatie voor een oude voorde. Dat is een ondiepe plek in een beek waar mensen, dieren en karren het water konden oversteken. Zulke overgangen waren belangrijk in een landschap met brede en natte beekdalen, want een route kon niet zomaar overal het water in en moest gebruikmaken van een plek met een geschikte bodem en een doorwaadbare diepte. Die lagen niet overal.

Voorden hangen daarom samen met oude wegen. Aan de ene kant van de beek kunnen karrensporen naar de oversteekplaats toelopen, en aan de andere kant waaieren ze weer uit, omdat karren en vee hun weg vervolgden over de hogere en drogere gronden. De aanwijzing hier komt niet uit één waarneming. Ze komt uit de combinatie van beekdal, bodem, reliëf en historische routepatronen, en op kaarten met archeologische verwachtingszones zijn op die grond meerdere mogelijke voorden aangewezen.

Een voorde was geen brug. Een vaste constructie was het evenmin, en de oversteek kon per seizoen verschillen: na droge perioden was de beek gemakkelijker doorwaadbaar, terwijl hoog water de route tijdelijk onbruikbaar maakte. Soms werd de bodem verstevigd met stenen of hout. Vaak was de natuurlijke ondergrond genoeg.

Er staat hier geen monument. Toch kan juist zo'n onopvallende overgang de loop van een oude route hebben bepaald, want eeuwenlang kwamen mensen, karren en vee op dezelfde praktische vraag uit. Waar kun je hier het beste naar de overkant?

Bekijk deze plek op de kaart →

Op de achtergrond: de luchtfoto van deze plek (PDOK).

Gegevens

Ligging
53.03682, 6.73002
Gebied
Eext
Zekerheid van de ligging
hoog

In de buurt

  1. KerkwegDe Kerkweg door het Evertsbos verbond Eext met de kerk van Anloo; ernaast ligt een smalle bundel karrensporen.220 m
  2. KarrensporenTen noorden van Eext liggen tientallen parallelle geulen naast elkaar, samen soms ruim honderd meter breed: uitgesleten door eeuwen karren.280 m
  3. TolhuisjeHalverwege Eext en Annen staat een negentiende-eeuws tolhuisje: wie over de Oostermoerse straatweg wilde, betaalde tol voor het onderhoud.520 m
  4. Keien Anloo–EextZwerfstenen op de grens tussen de boermarken van Anloo en Eext, vastgelegd in 1718; van de drie geregistreerde zijn er twee teruggevonden.590 m
  5. OnderduikersholIn juni 1943 groef Jacob Wiersema een schuilplaats in een heuvel in het Evertsbos bij Anloo, met een dak van stammen onder heideplaggen.630 m
  6. HondsrugDe Hondsrug is een kaarsrechte rug van zeventig kilometer, gevormd door een ijsstroom aan het eind van de voorlaatste ijstijd.760 m
  7. Grafheuvels GalgwanderveenBij het Galgwanderveen bij Eext liggen vier grafheuvels op en naast de wal van een pingoruïne; drie ervan zijn door Van Giffen opgegraven.770 m
  8. Pingo EvertsbosDeze pingoruïne in het Evertsbos werd in 1925 een visplas; de vereniging telt sindsdien precies zeven leden uit Eext en zeven uit Gieten.830 m
  9. DrewelikBij het Schuilingsbosje ligt een grafheuvel in twee fasen; in de oudste tekende zich de lijkschaduw af van iemand die op zijn linkerzij hurkte.850 m
  10. Landgoed TerborghBij Landgoed Terborgh onder Anloo kwam in 1958 een volledige standvoetbeker boven, hoogstwaarschijnlijk uit een vlakgraf dat toen is vernield.1,0 km

Hemelsbreed gemeten, van dichtbij naar ver. Verschuif de band naar rechts voor de volgende.

Bronnen