De Kerkweg, waarover de doden naar Anloo moesten
Plek met een verhaal·Marke en boerenland
In het Evertsbos, tussen Eext en Anloo, loopt een zandweg die de Kerkweg heet. Naast het huidige tracé ligt op deze plek een smalle bundel karrensporen, min of meer parallel aan de weg. Kies het karrensporenlaag in het kaartmenu en je ziet ze naast elkaar en ondiep liggen. Zodra een spoor te diep uitsleet, ging men er gewoon naast rijden. Dat is dezelfde manier van uitslijten als op het Balloërveld en in de Strubben, alleen veel smaller. Dit was een dorpsverbinding, geen doorgaande route over de Hondsrug.
De naam van de weg gaat terug op een decreet dat Karel de Grote in 785 vaardigde. Doden mochten alleen nog op gewijde grond rond een kerk begraven worden, en ze moesten daar over voorgeschreven wegen naartoe gebracht worden. Eext had eeuwenlang geen eigen kerk. De parochiekerk stond in Anloo, een van de oudste van Drenthe. Wie in Eext stierf, ging over deze weg.
De weg zelf is jonger dan andere routes hier. Oostelijker liep een veel ouder tracé, een karrenspoor langs de rij grafheuvels tussen Eext en hunebed D8. Op de es bij Eext is het over twee kilometer teruggevonden; vóór 700 tot 800 na Christus was deze in gebruik. Sake Jager zocht dat spoor uit. Hij concludeert dat het verkeer ergens in de Romeinse tijd12 v.Chr. tot ca. 450 na Chr.Meer over deze periode of de Vroege middeleeuwen450 tot 1050Meer over deze periode van die oude lijn naar de Kerkweg is verlegd – toen de dorpen Eext en Anloo op hun huidige plek kwamen te liggen, Anloo belangrijker werd en de essen werden aangelegd. Het kerkpad van één dorp werd de doorgaande weg. In de zeventiende eeuw, op de kaart van Pijnacker, loopt de hoofdverbinding Eext–Anloo–Zuidlaren er nog steeds.
Bekijk deze plek op de kaart →
Deze plek is stap 4 van 6 in de verhaallijn De rug als weg. Lees de hele lijn.
Op de achtergrond: de topografische kaart (PDOK).
Gegevens
- Ligging
- 53.03850, 6.72820
- Gebied
- Anloo
- Periode
- Middeleeuwen
- Zekerheid van de ligging
- hoog
In de buurt
- VoordeEen kansrijke locatie voor een oude doorwaadbare oversteek in het beekdal bij Eext, aangewezen op grond van bodem, reliëf en routepatronen.220 m
- KarrensporenTen noorden van Eext liggen tientallen parallelle geulen naast elkaar, samen soms ruim honderd meter breed: uitgesleten door eeuwen karren.490 m
TolhuisjeHalverwege Eext en Annen staat een negentiende-eeuws tolhuisje: wie over de Oostermoerse straatweg wilde, betaalde tol voor het onderhoud.600 m
OnderduikersholIn juni 1943 groef Jacob Wiersema een schuilplaats in een heuvel in het Evertsbos bij Anloo, met een dak van stammen onder heideplaggen.650 m- Keien Anloo–EextZwerfstenen op de grens tussen de boermarken van Anloo en Eext, vastgelegd in 1718; van de drie geregistreerde zijn er twee teruggevonden.650 m
- HondsrugDe Hondsrug is een kaarsrechte rug van zeventig kilometer, gevormd door een ijsstroom aan het eind van de voorlaatste ijstijd.740 m
Landgoed TerborghBij Landgoed Terborgh onder Anloo kwam in 1958 een volledige standvoetbeker boven, hoogstwaarschijnlijk uit een vlakgraf dat toen is vernield.890 m- Grafheuvels GalgwanderveenBij het Galgwanderveen bij Eext liggen vier grafheuvels op en naast de wal van een pingoruïne; drie ervan zijn door Van Giffen opgegraven.910 m
- EexterstrubbenIn de Eexterstrubben ligt een grafheuvel op de lijn tussen Eext en Schipborg die samen met karrensporen een prehistorische route aannemelijk maakt.910 m
Pingo EvertsbosDeze pingoruïne in het Evertsbos werd in 1925 een visplas; de vereniging telt sindsdien precies zeven leden uit Eext en zeven uit Gieten.980 m
Hemelsbreed gemeten, van dichtbij naar ver. Verschuif de band naar rechts voor de volgende.