Brink 4 in Gasteren, een voorhuis met ankers van 1784
Plek met een verhaal·Later gebruik
Aan de Brink in Gasteren staat op nummer 4 een boerderij met een rietgedekt voorhuis en een stal onder pannen. In de westgevel zitten muurankers met het jaartal 1784. Als dat jaartal klopt, is het voorhuis het op één na oudste gebouw van het dorp, jonger dan De Hoek 16 uit 1664 en ouder dan Oosteinde 1 uit 1798.
Ankerjaartallen zijn niet altijd te vertrouwen. Volgens Historisch Gasteren werd er weleens mee gesjoemeld, als de smid nog ergens een gebruikt anker had liggen. Wie de boerderij bouwde, is niet bekend. De eerste naam komt uit het kadaster van 1832: Egge Fokke Booijs Houwing, die bij de markescheiding van 1848 de grootste markegenoot van Gasteren was. Het kadaster noemt eigenaren, geen bewoners. Aan te nemen valt dat de boerderij lang van rijkere families uit de omgeving was, die haar verpachtten.
In 1910 werd het oude deel- en stalgedeelte gesloopt. De nieuwe stal kreeg pannen, het voorhuis hield zijn riet. Voor de stal zijn deels oude gebinten hergebruikt, en in een van de staanders zitten merktekens van een timmerman. Wat ze betekenen, weet niemand. De nieuwe stal is breder dan het voorhuis en steekt aan de brinkkant een of twee meter over de oude erfgrens. Bij boerderijen aan een brink liep die grens vaak gelijk met de muur, want voor grond die iedereen gebruikte wilde niemand belasting betalen. Het voorhuis zelf helt een beetje naar het oosten, waarschijnlijk scheef gewaaid door de westenwind.
Ten westen van de boerderij, tegenover Gagels 1, stond vroeger een gebouw van de boermarke. Het is verdwenen, maar het verloop van de perceelgrens verraadt nog waar het stond. Albert Meijering van Brink 3, die de akker tot zijn dood in 2006 bewerkte, ploegde er vaak stenen en stukken van een leemvloer boven. Midden op de brink lag een mini-perceel, nummer 1738, van de gemeente Anloo. Misschien stond daar een dorpspomp.
Tot 1959 werkte de familie Weites hier als pachter. In 1980 vertrok de familie Tiems naar een nieuwe ruilverkavelingsboerderij aan de Molenberg bij Anloo. Daarmee verdween het laatste boerenbedrijf van Brink 4.
Bekijk deze plek op de kaart →
Op de achtergrond: de luchtfoto van deze plek (PDOK).
Gegevens
- Ligging
- 53.03651, 6.66264
- Gebied
- Gasteren
- Zekerheid van de ligging
- midden
In de buurt
School en boermarkehuizenDe school van Gasteren zakte in 1937 onder de vijftig leerlingen; de boermarke liet in 1938 twee huizen bouwen om schoolkinderen aan te trekken.150 m
Oosteinde 1Een hallenhuisboerderij aan het Oosteinde in Gasteren met een jaartalanker uit 1798, op een erf dat vóór 1778 al bebouwd was; de naam kwam er pas in 1932 bij.170 m
Café Van ReinHet boerderij-café van Van Rein aan het Westeinde in Gasteren brandde in 1912 af, waarbij twee kinderen omkwamen, en in 1961 opnieuw.370 m
De VenenHet Voorste Veen en het Achterste Veen bij Gasteren worden gescheiden door een dekzandduin dat over een oud beekdal is geschoven, van vóór het Holoceen.480 m
Zuidesch GasterenDe Zuidesch van Gasteren ligt op potklei, en daar komt de steile overgang naar het beekdal van het Gasterensche Diep vandaan.670 m
KoningskuilIn het bos tussen Gasteren en Anloo ligt de Koningskuil, een plas van twintig meter met een naam waarvan niemand weet waar hij vandaan komt.680 m
Hunebed D10Hunebed D10 in de Gasterse Duinen is klein en sterk gestoord; mogelijk is het de Duvelskut, het eerste hunebed dat ooit in een Nederlands geschrift werd genoemd.730 m- VoordeBij de brug ten zuiden van Gasteren lag tot 1610 de voorde waar de handelsweg Coevorden-Groningen het Gastersche Diep passeerde.820 m
- De beekvondstenUit het Gastersche Diep bij Gasteren kwamen in 1988 en 1990 laatmiddeleeuws aardewerk, leer, bot en ijzer, met een zwaardfragment en een lanspunt.830 m
- Grafveld GasterenIn 1939 onderzocht Van Giffen bij Gasteren een grafveld dat door de heideontginning dreigde te verdwijnen: vierenveertig grafheuvels en 107 bijzettingen.890 m
Hemelsbreed gemeten, van dichtbij naar ver. Verschuif de band naar rechts voor de volgende.