Het Gastersche Diep: een zwaardfragment en een lanspunt in de bedding

Uit de bedding van het Gastersche Diep en van de oever ernaast kwam bij karteringen in 1988 en 1990 een reeks vondsten uit de late middeleeuwenLate middeleeuwen1050 tot 1500Meer over deze periode. Aardewerk, dierenbotten, leerresten en ijzeren voorwerpen, waaronder een fragment van een zwaard en een lanspunt. De registratie somt ze op en houdt het daarbij. Hoe ze er kwamen staat er niet.

Dat leer en bot er nog waren, komt door het water. RAAP schrijft over de beekdalen van de Drentsche Aa dat archeologische resten daar "over het algemeen zeer goed geconserveerd zijn door het relatief natte milieu (hoge grondwaterstand) waarin ze zich bevinden". In de delen met veen in de ondergrond kunnen "naast anorganische resten ook eventuele organische resten (bijv. leer of hout) nog aanwezig" zijn. Op de drogere gronden een paar honderd meter verderop zou van dezelfde vondst alleen het ijzer over zijn.

Het terrein ligt om een bocht van de beek, pal naast de weg die het dal in en uit klimt. Op de kaart van 1900 staat daar een brug. Driehonderd meter noordoostelijker, aan de rand van de es, staat het woord Tol. Hier passeerde de handelsweg van Coevorden naar Groningen het diep, tot 1610 door het water en daarna over een brug waarvoor twee eeuwen lang tol werd geheven. Dat verhaal staat bij de voorde, een steenworp hiervandaan.

Horen de wapens bij die oversteek? Niemand weet het. Een beek levert vondsten op drie manieren: als afval van wie ernaast woonde, als verlies van wie erdoor moest, en als offer. RAAP rekent voor dit beekdal met alle drie en noemt "offergaven, visweren, kano's en voordelocaties" als vondsten die je met gewoon booronderzoek niet vindt.