De voorde in het Gastersche Diep, waar de hoofdweg de beek passeerde

Een voorde is een doorwaadbare plek: een ondiep stuk beek waar mensen, paarden en karren door het water konden. Hier lag er een, tot het begin van de zeventiende eeuw, precies waar nu de brug in de doorgaande weg ligt.

De weg die er gebruik van maakte was de handelsroute van Coevorden via Rolde en het Balloërveld naar Groningen. Gasteren was daarin een belangrijke schakel: hier moest het verkeer het diep over. In 1610 werd de voorde vervangen door een brug met een opgehoogde weg ernaartoe, in de stukken de "nije dijck" genoemd, en daarmee werd ook het nieuwe bestuurscentrum in de voormalige abdij van Assen beter bereikbaar.

Wat volgde is een eeuw van moeizaam onderhoud. De opzichter die in 1610 werd aangesteld moest ervoor zorgen dat de dijk "niet inreetich noch vetreden" werd – niet ingescheurd en niet stukgelopen – en dat hij het hele jaar door bruikbaar bleef voor ingezetenen en vreemdelingen, te voet, te wagen en te paard. Op 13 december 1615 stelden Drost en Gedeputeerden Frerick Tijmens aan om de dijk te onderhouden en er tol voor te heffen; wie niet betalen wilde, moest maar van de oude voorde gebruikmaken. In 1618 was de weg alweer zo vervallen dat hij "niet meer passabel ofte met peerden ende waegens" te gebruiken was, en in 1623 kreeg de volgende tolgaarder de opdracht op straffe van dubbele herstelkosten. Een reiziger die in augustus 1692 van Groningen naar Munster reed vond bij Gasteren nergens een tolhek, maar wel een vrouw die zei dat ze twee stuiver moest hebben. En in 1809 werd er volgens de staat der tollen van het Departement Drenthe nog altijd geheven "op den Dijk ten Zuiden van Gasteren", door Gerrit Lunshof.

Op de topografische kaart van 1900 staat die geschiedenis in twee woorden: een brug over de beek, en driehonderd meter noordoostelijker, aan de rand van de es, het woord Tol. Op de hoogtekaart is het dal een brede laagte, en op het veld ten zuidwesten liggen de bundels karrensporen die bij deze route horen.

Stroomafwaarts liggen nog twee oversteken die er niet bij horen maar er wel steeds mee verward worden. Een klein eind verderop ligt een moderne vistrap van veldkeien, aangelegd als een soort voorde. En zevenhonderd meter noordwestelijker ligt het Aolstalbat, een laag betonnen bruggetje dat zijn naam dankt aan een aalstal: een schot of korf in de beek waarmee paling werd gevangen die 's nachts stroomafwaarts trok. De weg daarheen heet op de kaart van 1900 de Aalstalsweg. Waar die aalstal precies lag is niet bekend.

Het punt staat op de kruising van de weg met de beek. Waar de doorwaadbare plek zelf lag – een voorde is een strook water, geen punt – is niet vastgelegd.