Landschapssporen

Gieten

De Luchtenburgerweg: de oude weg naar Rolde, uitgesleten tot holle weg

Plek met een verhaal·Marke en boerenland

Aan de noordkant van de boswachterij Gieten-Borger, ten zuiden van het Sekmeer, loopt een bospad door een geul in het zand. Het is de Luchtenburgerweg. Ooit was dit de weg van Gieten naar Rolde, en vandaar verder naar Assen, over wat toen nog open heide was. Op de hoogtekaart is hij ruim een halve kilometer te volgen.

Die laagte heeft het verkeer zelf gemaakt. Ruiters, wagens met paarden, veedrijvers en marskramers gebruikten deze zandweg. Hoeven en wielen woelden het zand los, en de wind nam het mee. Zo sleet het pad steeds dieper uit. Wat wegwaaide, bleef ernaast liggen: langs beide kanten ligt opgestoven zand. Stiboka, de toenmalige stichting voor bodemkartering, legde in 1972 een doorsnede van noord naar zuid door de boswachterij. De uitgesleten weg is daarin een diepe kerf.

Op een kaart uit 1840 is de Luchtenburgerweg een belangrijke structuurlijn. Op sommige plaatsen is hij breed, omdat de karren uitweken en bundels sporen naast elkaar trokken; elders is hij smal en diep. Op de topografische kaart van 1850 staat de naam erbij, gespeld als Luchtenberger weg. Hij volgt de zuidrand van het Sekmeer. Volgens De Schakel hoorde de weg bij de route van Veendam naar Assen in de tijd van de postkoets, en bleef hij tot 1850 in gebruik.

Toen de verharde provinciale weg er lag, raakte de zandweg in onbruik. Vanaf 1921 werd de heide bebost, en er kwamen ook bomen in de holle weg te staan. In de bosadministratie van 1924 heet hij al een "uitgestoven laagte wat van vroeger de weg van Rolde Gieten was". De Jonkersheide eromheen werd niet ontgonnen, en daardoor bleef de weg gespaard. Later kapte Staatsbosbeheer de meeste weer.

Bekijk deze plek op de kaart →

Op de achtergrond: het reliëf uit het AHN.

Gegevens

Ligging
52.99510, 6.72730
Gebied
Gieten
Zekerheid van de ligging
hoog

In de buurt

  1. EexterhalteEexterhalte is genoemd naar de stopplaats aan de lijn Assen-Gasselternijveen; het station, een stuk rails, de overwegborden en vier rijtuigen staan er nog.540 m
  2. Ongeluk op de overwegOp 20 juli 1910 greep een extra trein op de onbewaakte overweg bij de halte Eext een tilbury met twee vrouwen uit Wildervank; één kwam om.550 m
  3. Stationsstraat 58Dit boerderijtje aan de zuidkant van Eext heeft gietijzeren kolommen en stalvensters: nieuwe industriële materialen in traditionele Drentse bouw.600 m
  4. Hunebed D14D14 bij Eext is met achttien meter een van de langste hunebedden van Nederland, en een van zijn dekstenen lag vijftig jaar lang verkeerd om.770 m
  5. KetenbergIn de Ketenberg bij Eexterhalte lag een graf dat Van Giffen in 1927 liet inkisten; pas in 1997 bleek er een jonge vrouw met een kind in te liggen.860 m
  6. BoekweitenveenHet Boekweitenveen bij Eext is een veentje met greppels erdoorheen; rondom liggen vondsten van de midden-steentijd tot de middeleeuwen.870 m
  7. Hillig MeerNatuurbegraafplaats Hillig Meer bij Eext ligt tussen prehistorische grafheuvels: op de Hondsrug wordt al duizenden jaren begraven.950 m
  8. Pingo StationsstraatDeze pingoruïne aan de Stationsstraat was eerst schapenwasplaats en later de ijsbaan van Eext; de naam Schaopwas bleef.980 m
  9. ≈ Doorgraven 1759Bij Eext groeven liefhebbers in 1759 grafheuvels door en vonden ijzeren speerpunten; de heuvels zijn verdwenen en de punten zoek.1,1 km
  10. GletsjerkoelDe gletsjerkoel bij Eext is een pingoruïne van tachtig meter breed en drie meter diep, die door het dunne keileemdek heen prikt.1,1 km

Hemelsbreed gemeten, van dichtbij naar ver. Verschuif de band naar rechts voor de volgende.