De overweg bij de halte Eext: een tilbury onder de trein, 20 juli 1910

Bij Eexterhalte, waar de Stationsstraat de doorgaande weg van Gieten naar Rolde kruist, liggen een paar tientallen meters rails dwars over de weg. Er staan andreaskruizen. De gemeente Aa en Hunze herstelde de oude overweg in 2007, als herinnering aan het spoor dat hier de weg kruiste. De stip staat op die overweg. Dat het ongeluk van 1910 op precies dit punt gebeurde, is niet vastgesteld.

De kranten van toen spreken van "den overweg bij de halte Eext". De Noordooster Locaalspoorweg had op zijn overwegen geen afsluitbomen. Ook hier niet. Hier kon je de trein van beide kanten goed zien aankomen, schreef het telegram uit Assen. Toch werd op woensdagmorgen 20 juli 1910 een tilbury door de trein gegrepen. Een tilbury is een licht, eenassig, open, eenspannig rijtuig met grote spaakwielen dat door één paard getrokken wordt.

In het rijtuigje zaten twee vrouwen uit Wildervank, de vrouw van landbouwer J. Pot en die van schoenmaker P. G. Schuil. Hun mannen fietsten mee. Ze waren op weg naar het zendingsfeest in Assen. Volgens het telegram, dat veel bladen overnamen, was mevrouw Pot een dochter van de Schuils. Vrouw Schuil was vrijwel op slag dood. Mevrouw Pot raakte zwaargewond aan hoofd en rechtervoet en werd met een extra locomotief naar het ziekenhuis in Groningen gebracht. Het paard bleef ongedeerd.

Hoe het kon gebeuren, stond niet vast. Zelfs over de vraag waarom de vrouwen reden en de mannen fietsten, liepen de verhalen uiteen. Om de wind, zei het telegram. Omdat vrouw Schuil moe was van het fietsen, schreven andere bladen.

De Provinciale Drentsche en Asser Courant zette drie lezingen naast elkaar. Het makke paard zou bij de trein zijn geschrokken en op hol zijn geslagen, maar dat kon de krant "voor juist" niet aannemen. Volgens een ander hadden de vrouwen niet aan een tweede trein gedacht, omdat er net een voorbij was. Of de mannen hadden van achteren nog geroepen om door te rijden. De weg buigt hier af over de rails. In die bocht stond het rijtuig ineens voor de trein.

Op 23 juli stond in de krant wat de betrokkenen zelf vertelden. Er naderde een trein. Pot stapte van zijn fiets en hield het paard aan de teugel tot die voorbij was. Toen leidde hij het over de overweg. Direct daarachter kwam een extra trein voor het zendingsfeest, "waar men niet op gerekend had". Pot en het paard waren net van de rails. De tilbury niet.

Justitie deed dezelfde middag onderzoek ter plaatse. Begin augustus had de rechter van instructie drie getuigen gehoord. Een uitkomst is in de kranten niet gevonden. Mevrouw Pot verliet begin september het ziekenhuis. Haar been was afgezet. Het telegram van 20 juli trok zijn eigen conclusie. Het afsluiten van de overwegen met bomen mocht "zeer noodzakelijk" worden geacht.