Het Boekweitenveen bij Eext
Plek met een verhaal·Prehistorie
Ten zuidoosten van Eext ligt een ronde, lage depressie: het Boekweitenveen. De laagte ontstond van nature, maar werd later door mensen gebruikt en aangepast. In de natte bodem kon veen ontstaan, en in de loop van de tijd is de plek ontwaterd, afgegraven en mogelijk opnieuw voor landbouw gebruikt. Wie naar het reliëf kijkt ziet dat terug: een ronde laagte met rechte lijnen erin, de vorm van het veen en de greppels die het uitgraafden.
De naam verwijst naar boekweit, een gewas dat goed kon groeien op arme grond. In Drenthe werd boekweit soms geteeld op afgebrand veen: nadat het veen was ontwaterd en afgebrand bleef een vruchtbare laag as achter waarin het kon worden gezaaid. Het was een gewas voor gronden waar rogge en andere graansoorten moeilijk groeiden. Of dit veentje zijn naam werkelijk aan die landbouwvorm dankt is niet zeker; wel laat hij zien dat veentjes niet alleen als onbruikbare natte plekken werden gezien, want zodra het mogelijk was werden ze benut.
Op de gemeentelijke Beleidskaart staat het Boekweitenveen bovendien als offerveen aangeduid. Dat is geen bewijs dat hier offergaven zijn gevonden, maar wel een aanwijzing dat veentjes als dit belangrijke informatie kunnen bevatten over vroegere bewoning en ritueel gebruik.
Vlak bij de oevers liggen twee archeologische vindplaatsen, op ongeveer 60 tot 100 meter van het water. Bij karteringen in 1978 en 1979 is daar bewerkt vuursteen gevonden uit de Midden-steentijdca. 9700 tot 5325 v.Chr.Meer over deze periode, de Nieuwe steentijdca. 5325 tot 1900 v.Chr.Meer over deze periode en de Bronstijd1900 tot 800 v.Chr.Meer over deze periode, bij het oudste materiaal wordt de Tjongerspits genoemd, en aardewerk dat aan de IJzertijdca. 800 tot 12 v.Chr.Meer over deze periode of de Middeleeuwenca. 450 tot 1500Meer over deze periode wordt toegeschreven. Welke van die twee laat de registratie in het midden. Dat de vondsten zich rond het veentje ophopen is het patroon dat overal op deze kaart terugkomt: water in een droog landschap trok mensen aan, duizenden jaren lang.
Bekijk deze plek op de kaart →
Op de achtergrond: de luchtfoto van deze plek (PDOK).
Gegevens
- Ligging
- 52.99931, 6.73824
- Gebied
- Eext
- Perioden
- Mesolithicum, Neolithicum, Bronstijd
- Zekerheid van de ligging
- midden
In de buurt
Hunebed D14D14 bij Eext is met achttien meter een van de langste hunebedden van Nederland, en een van zijn dekstenen lag vijftig jaar lang verkeerd om.580 m
Ongeluk op de overwegOp 20 juli 1910 greep een extra trein op de onbewaakte overweg bij de halte Eext een tilbury met twee vrouwen uit Wildervank; één kwam om.650 m- Pingo StationsstraatDeze pingoruïne aan de Stationsstraat was eerst schapenwasplaats en later de ijsbaan van Eext; de naam Schaopwas bleef.660 m
Stationsstraat 58Dit boerderijtje aan de zuidkant van Eext heeft gietijzeren kolommen en stalvensters: nieuwe industriële materialen in traditionele Drentse bouw.680 m
EexterhalteEexterhalte is genoemd naar de stopplaats aan de lijn Assen-Gasselternijveen; het station, een stuk rails, de overwegborden en vier rijtuigen staan er nog.770 m- GletsjerkoelDe gletsjerkoel bij Eext is een pingoruïne van tachtig meter breed en drie meter diep, die door het dunne keileemdek heen prikt.860 m
- GietsenveentjeHet Gietsenveentje bij Eext is een pingoruïne bij de kruising van de N33 en de N34, en een van de belangrijkste offerveentjes van de omgeving.1,2 km
Eerste molenAan de weg van Eext naar Rolde stond een standerdmolen die Van Lier in 1760 tekende; in maart 1833 brandde hij in één nacht af.1,4 km
Molenplek MolenveenBij het Molenveen aan de weg naar Gieten stonden twee molens na elkaar: de eerste brandde in 1859 af, de tweede maalde tot 1925.1,4 km- Crematiegraven EexterwegBij rioolwerk aan de Eexterweg in Gieten kwamen in 2012 twee crematiegraven uit de ijzertijd tevoorschijn, met een potje en een bronzen ketting.1,4 km
Hemelsbreed gemeten, van dichtbij naar ver. Verschuif de band naar rechts voor de volgende.