Hunebed D16 bij Balloo, met cupmarks

Aan de rand van de Ballooër Esch, tussen de grafheuvels van Kampsheide en het Balloërveld, ligt hunebed D16: een groot en redelijk compleet ganggraf met negentien draagstenen en negen dekstenen, en een grafkamer van 13,8 meter. Bakker telt negen paar draagstenen, dus achttien stenen. Het negentiende is dan een sluitsteen die in de ene telling wel en in de andere niet meedoet. Ook de ingang is bewaard, met twee poortzijstenen en een poortdeksteen. Van de oorspronkelijke steenkrans zijn nog maar enkele stenen over. De monumentenkaart noemt D16 een monument van de trechterbekercultuurTrechterbekercultuur4000 tot 2700 v.Chr.Meer over deze periode: de boeren die hier rond 3400 tot 2700 v.Chr. de eerste akkers aanlegden en hun doden in stenen kamers bijzetten.

Zo zag het hunebed er niet altijd uit. Bij een inventarisatie in 1918 waren alle negen dekstenen van de draagstenen afgegleden. Van Giffen beschreef D16 als "in een droevigen staat" en stelde vast dat de oorspronkelijke toestand nog maar gedeeltelijk te reconstrueren was. In 1978 werden alle dekstenen weer op hun plaats gelegd; restauraties vonden ook plaats in 1952 en 1954.

Het merkwaardigste onderdeel bevindt zich op de zesde deksteen: een reeks kleine, ronde uithollingen. De Deense archeoloog Petersen herkende die in 1987 als cupmarks, kuiltjes die ook voorkomen op hunebedstenen in Denemarken en Sleeswijk-Holstein. Wie ze maakte, wanneer dat gebeurde en welke betekenis ze hadden is onbekend. Op de zesde deksteen zijn het er zeven, aangebracht in een O-vorm, en bij later nakijken bleken er ook drie op de derde deksteen te zitten – twee daarvan meteen zichtbaar, de derde alleen met strijklicht en op de tast. Of die twee stenen nog op hun oorspronkelijke plek liggen is niet zeker: volgens de atlas van Van Giffen wel, maar op de tekening die Lukis en Dryden er in 1878 van maakten is niet uit te maken welke steen waar hoorde.

Het hunebed is bereikbaar via een zandpad vanuit Balloo of Loon; bij nat weer kan dat pad slecht begaanbaar zijn.