Landschapssporen

Balloërveld

Hans en Griet: een woonwagen zonder wielen bij Balloo

Plek met een verhaal·Later gebruik

Hans en Griet: een woonwagen zonder wielen bij Balloo
Foto: Collectie Drents Museum (DM0222030101), via de beeldbank van het Drents Archief – Publiek domein

De ligging van deze plek is een beredeneerde aanname; de bronnen eronder geven geen exact punt.

Bij Balloo stond rond 1900 een woonwagen zonder wielen. Hij was tegen een aarden wal gezet. Waar precies, weet niemand meer. Eén fotobijschrift zegt "aan de noordzijde van de weg naar het Kampsheide". Andere bijschriften bij dezelfde ansichten zeggen: "De exacte locatie is niet bekend." Het punt op deze kaart is een gok langs een van de wegen naar Kamps.

In de wagen woonden twee oude mensen die in de omstreken bekend waren als Hans en Griet. De krant sprak van een "tot woonhuis vervormde woonwagen". Op een ansicht staat Hans bij de ingang. Rechts ervan staat een bouwsel van takken en doeken of dekens, met een rokende schoorsteen. Op een andere foto ligt links de keet en rechts een schuurtje.

Een tweede ansicht, uitgegeven door de weduwe J.E. Schuuring in Assen, 1900 of 1901: Hans bij de ingang, rechts het bouwsel van takken en doeken met de rokende schoorsteen.
Een tweede ansicht, uitgegeven door de weduwe J.E. Schuuring in Assen, 1900 of 1901: Hans bij de ingang, rechts het bouwsel van takken en doeken met de rokende schoorsteen. · Beeld: Collectie Drents Museum (DM0222030102), via de beeldbank van het Drents Archief – Publiek domein

Het paar was een bezienswaardigheid. "Honderden, die Rolde bezochten, hebben ook een bezoek gebracht aan de woning van Hans en Griet te Balloo", schreef de Asser courant. Er waren veel ansichten van gemaakt. Wie binnenging, kwam vaak voor Griet. Zij las de lijnen van de hand of legde de kaart, en verdiende daar volgens de krant menige stuiver mee.

In maart 1903 stierf Hans. De krant noemde hem een van de "bekendste typen" van de gemeente. Griet liet weten dat ze liever in de wagen stierf dan in een liefdadigheidsinstelling. Twee dagen later stond er een tweede bericht. Ze had "'t onhoudbare van haren toestand" ingezien en was opgenomen in het gesticht van de Hervormde Diaconie in Rolde. De woning bestond niet meer. De keet, met inventaris, bracht bij verkoop zes gulden zestig op.

Griet stierf in juni 1907 in het diaconiehuis, ruim tachtig jaar oud. Pas in haar sterfbericht staat hoe de woning in elkaar zat: een wagen waarvan de wielen waren weggenomen, tegen een wal. Hoe lang het paar er woonde, zegt geen van de berichten.

Wie Hans en Griet waren, staat er ook niet. De kranten gebruiken alleen de bijnamen. Een beeldbankbijschrift noemt voorzichtig een familienaam, en in de burgerlijke stand van Rolde overleed in maart 1903 een getrouwde man van 75. Of dat dezelfde man is, is niet bewezen.

Bekijk deze plek op de kaart →

Op de achtergrond: de luchtfoto van deze plek (PDOK).

Gegevens

Ligging
52.99331, 6.62364
Gebied
Balloërveld
Zekerheid van de ligging
laag

In de buurt

  1. TumulibosIn het Tumulibos op het Balloërveld liggen ruim vijfendertig grafheuvels, de meeste brandheuvels uit de ijzertijd.230 m
  2. Bommen AsserstraatOp 21 januari 1942 vielen bommen op de Asserstraat in Rolde; in 1944 groeven dwangarbeiders er een tankgracht van de Frieslandriegel doorheen.460 m
  3. Boterfabriek BallooIn Balloo draaide van 1898 tot 1913 de handkrachtboterfabriek De Drie Eenheid; in 1913 werd het gebouw op afbraak verkocht.480 m
  4. Balloo-dorpDe dorpskern van Balloo is over vijftienenhalve hectare ingeschreven als terrein van hoge archeologische waarde: onder de erven ligt mogelijk oudere bewoning.510 m
  5. KampsheideKampsheide bij Balloo is een klein heideveld met ruim veertig grafheuvels, een urnenveld, resten van een Celtic field en hunebed D16.510 m
  6. Kerkban over BallooTussen 1442 en 1445 werd het hele dorp Balloo in de kerkban gedaan om een ruzie over een stuk groenland, het Gelebroek.540 m
  7. Gezinnen SchaapAan de Asserstraat in Rolde woonden de uit Lathen gevluchte gezinnen Schaap; in oktober 1942 zijn ze weggevoerd en vermoord. Er liggen struikelstenen.560 m
  8. Hol van KemfersAan de Asserstraat in Rolde woonde Jacob Kemfers vanaf 1903 in een zelf gegraven hol; in 1907 kwamen twee dames uit Assen het fotograferen.580 m
  9. KampsBoerderij Kamps bij Balloo hoorde bij een klooster en had gebinten uit 1588; na de brand van 2012 is hij herbouwd, op een erf dat nog een complete kampontginning is.610 m
  10. Ballooër EschDe Ballooër Esch ligt op een keileemrug boven het Loonerdiep; eronder ligt het Romeinse Balloo, en het was de schraalste marke van de streek.640 m

Hemelsbreed gemeten, van dichtbij naar ver. Verschuif de band naar rechts voor de volgende.