Landschapssporen

Balloërveld

Kampsheide

Terrein·Prehistorie

Kampsheide
Een schaapskudde op Kampsheide, op een kleurenansicht met het bijschrift "Rolde (Dr.) Schaapskudde". De beeldbank dateert hem ruim, tussen 1950 en 1980. · Foto: Collectie Drents Museum (DM0222012602), via de beeldbank van het Drents Archief – Publiek domein

Even ten zuidwesten van Balloo ligt Kampsheide, een klein heideveld vol grafheuvels. Op en rond het veld liggen ruim veertig grafheuvels, een urnenveld, resten van een celtic field en hunebed D16, en daarmee is het een van de rijkste prehistorische landschappen van de omgeving.

Zulke heidevelden bewaren prehistorische sporen omdat ze lange tijd niet geëgaliseerd of diep geploegd zijn. Grafheuvels, oude akkers en paden blijven daardoor als reliëf herkenbaar, terwijl veel sporen in ontgonnen landbouwgrond verdwenen of werden afgevlakt. Op de kaart valt het patroon meteen op: binnen de heide liggen tientallen bulten en lijnen, terwijl daarbuiten het rechte patroon van ontginning en ruilverkaveling overheerst. De bulten zijn vooral grafheuvels; de lijnen kunnen oude paden, karrensporen, akkergrenzen of andere landschapsresten zijn.

Zicht op grafheuvel op de Kampsheide bij Balloo
Zicht op grafheuvel op de Kampsheide bij Balloo · Beeld: Collectie Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, opname B. (Bert) van As, via Europeana – CC BY-SA 3.0

Kampsheide ligt op de overgang tussen de hogere Ballooër es en het beekdal van het Loonerdiep, en juist die afwisseling van hoge droge grond en natte laagtes maakte het gebied in verschillende perioden aantrekkelijk.

Samen met het Tumulibos en enkele losse heuvels in de omgeving vormde Kampsheide ooit één groter prehistorisch grafveld. Veel heuvels verdwenen bij ontginningen; wat hier overbleef is dus een fragment van iets veel groters.

Bekijk deze plek op de kaart →

Op de achtergrond: de luchtfoto van deze plek (PDOK).

Gegevens

Ligging
52.99472, 6.61639
Gebied
Balloërveld
Perioden
Neolithicum, IJzertijd
Zekerheid van de ligging
hoog

In de buurt

  1. KampsBoerderij Kamps bij Balloo hoorde bij een klooster en had gebinten uit 1588; na de brand van 2012 is hij herbouwd, op een erf dat nog een complete kampontginning is.360 m
  2. Hans en GrietBij Balloo woonde rond 1900 een oud paar, Hans en Griet, in een woonwagen zonder wielen tegen een wal; de plek is niet meer bekend.510 m
  3. TumulibosIn het Tumulibos op het Balloërveld liggen ruim vijfendertig grafheuvels, de meeste brandheuvels uit de ijzertijd.540 m
  4. BeekdalmonumentHet beekdalstelsel van de Drentsche Aa werd op 10 juli 2025 aardkundig monument; langs het Deurzerdiep staat het informatiepaneel.570 m
  5. Hunebed D16Hunebed D16 bij Balloo heeft negen dekstenen en op de zesde een reeks cupmarks: kuiltjes waarvan niemand weet wie ze maakte of waarom.640 m
  6. Weg Assen–RoldeDe Franse journalist Henry Havard kende in 1876 weinig wegen in Europa die aangenamer waren dan die van Assen naar Rolde; ook Craandijk prees de grintweg met zijn eikenlanen.720 m
  7. PoepenhemeltjeEen vierkant walletje in het beekdal bij Deurze, op het bord een schans van Bommen Berend uit 1672 – een lezing die het onderzoek niet houdt.720 m
  8. Ballooër EschDe Ballooër Esch ligt op een keileemrug boven het Loonerdiep; eronder ligt het Romeinse Balloo, en het was de schraalste marke van de streek.720 m
  9. Deurzerbrug en tolhuisOver de Deurzerbrug mocht het vee van Ballooërs in 1439 niet meer; vanaf 1858 stond ernaast het tolhuis van de straatweg Assen–Rolde.830 m
  10. DeurzereschOnder de Deurzeresch moeten volgens de landschapsbiografie de nederzettingen liggen die bij het grafveld in het Tumulibos horen; Deurze zelf dateert uit de vijfde eeuw.880 m

Hemelsbreed gemeten, van dichtbij naar ver. Verschuif de band naar rechts voor de volgende.