De Stakenberg

Ten noorden van de Mandenberg liggen vier grafheuvels verspreid over ruim tweehonderd meter, elk ongeveer zestien tot eenentwintig meter breed. Samen heten ze de Stakenberg. In de Archeologische Monumentenkaart zijn ze afzonderlijk geregistreerd als de monumenten 8991, 8992, 8993 en 9033. Het is een van de drie grote grafheuvelgroepen van het Balloërveld, naast de Mandenberg en de Galgenberg.

Van Giffen onderzocht in 1933 een groot aantal grafheuvels op het veld, en volgens de monumentregistratie ook monument 8991 van deze groep. Die heuvel wordt beschreven als een brandheuvel uit de ijzertijdIJzertijdca. 800 tot 12 v.Chr.Meer over deze periode. Brandheuvels zijn grafheuvels die werden opgeworpen over de resten van een crematie: vanaf de midden-ijzertijdMidden-ijzertijd500 tot 250 v.Chr.Meer over deze periode werden die resten niet altijd meer in een urn verzameld, maar afgedekt met een heuveltje van plaggen en aarde. Ten noorden van de Mandenberg ligt een groep brandheuvels waarvan er twee met de koolstof-14-methode zijn gedateerd tussen ongeveer 400 en 100 voor Christus. Of die dateringen precies op deze vier heuvels slaan is niet zeker.

De andere drie heuvels zijn nooit wetenschappelijk onderzocht, dus of ze dezelfde ouderdom of functie hebben weten we niet. Over monument 9033 is alleen bekend dat een proefsleuf tijdens de consolidatie van 1991 liet zien dat het heuvellichaam uit plaggen is opgebouwd. Dat past bij een prehistorische grafheuvel maar dateert hem niet zelfstandig, al kan de opbouw passen bij de bronstijdBronstijd1900 tot 800 v.Chr.Meer over deze periode of de ijzertijdIJzertijdca. 800 tot 12 v.Chr.Meer over deze periode.

Tot 1991 had die heuvel een grote, vierkante ingraving in het midden; wanneer die is ontstaan of waarvoor is niet duidelijk, en de consolidatie bracht hem weer in een herkenbaardere vorm terug. Bij monument 8992 spreken de archiefgegevens elkaar zelfs tegen: een handgeschreven notitie uit 1991 vermeldt dat de heuvel in 1933 zou zijn opgegraven, terwijl een kaart uit 1956 hem zowel als onderzocht als onaangeroerd lijkt in te tekenen.

De herkomst van de naam is niet in de registraties vastgelegd. Spek en Zomer vermoeden dat er ooit een staak of paal bovenop een van de heuvels stond, die als herkenningspunt in het open heidelandschap kan hebben gediend. Het blijft een vermoeden: er is geen bekende bron die vertelt wanneer die paal werd geplaatst, waarvoor hij diende of op welke heuvel hij stond.

De vier heuvels liggen verspreid over het heideveld, en daarom staat de kaartpin er middenin en niet op één afzonderlijke heuvel.