Twee crematiegraven onder de weg naar Eext
Plek met een verhaal·Prehistorie
In de zomer van 2012 lag de Eexterweg tussen Gieten en Eext open voor een nieuw riool, en werd 370 meter van het tracé archeologisch begeleid. In de meest westelijke sleuf kwamen drie donkere kuilen tevoorschijn, vol houtskool en verbrand bot.
Twee ervan zijn graven uit de IJzertijdca. 800 tot 12 v.Chr.Meer over deze periode. In het eerste lag 133 gram crematieresten – schedelfragmenten, stukken van de lange beenderen, tanden – van iemand van minstens veertig jaar; het geslacht was niet meer te bepalen. Er lag een klein potje bij, van het soort dat vaker in ijzertijdgraven wordt gevonden, en tussen de gezeefde resten zaten miniscule schakels van een bronzen ketting. Het tweede graf was van een man van veertig of ouder, met 377 gram bot en 1,5 kilo houtskool, en zonder bijgiften.
Het bot is wit, en dat is een temperatuurmeting: wit betekent dat de brandstapel boven de achthonderd graden is geweest. Maar de brandstapel zelf lag hier niet. De grond eromheen is nergens door hitte verkleurd, dus wat hier is gebeurd is het neerleggen van wat er na de verbranding overbleef. De derde kuil hoort daarbij: te weinig bot voor een graf, maar wel 2 kilo houtskool en veel verbrand aardewerk – het deel van de brandstapel dat niet in de graven paste.
Wat er van die graven over is, is bovendien maar een fractie. De diepste kuil was nog 23 centimeter diep. Bij de aanleg van de moderne weg is de bodem afgetopt, en hoeveel er van de grafkuilen is verdwenen valt niet meer te zeggen.
Even verderop in hetzelfde tracé lag een afvalkuil vol aardewerk dat door de hitte was versinterd en vervormd: misbaksels. Er zat verbrand en beklopt natuursteen bij, en een klopsteen. Hier werd dus gepot, in dezelfde eeuwen waarin er werd begraven.
En de weg zelf zat er ook in. Onder het asfalt lag een reeks parallelle karrensporen, allemaal oost-west, met een munt uit de nieuwe tijd ertussen. Dat is de voorloper van de Eexterweg, die op de kadastrale minuut van 1811–1832 al precies zo loopt, met dezelfde afsplitsingen. De weg naar Eext heeft eeuwenlang over een grafveld gereden zonder het te weten.
Bekijk deze plek op de kaart →
Op de achtergrond: de luchtfoto van deze plek (PDOK).
In de buurt
- Woonerf OV-knooppuntBij het transferium van Gieten is in 2010 een woonerf uit de Romeinse tijd opgegraven, met twee huisplattegronden die elkaar overlappen.160 m
- GietsenveentjeHet Gietsenveentje bij Eext is een pingoruïne bij de kruising van de N33 en de N34, en een van de belangrijkste offerveentjes van de omgeving.330 m
Rotonde N33/N34Bij de aanleg van Verkeersplein Gieten lag de Hondsrug in 2010 over ongeveer vijfhonderd meter in dwarsdoorsnede open.370 m
Molen De HazewindDe Hazewind uit 1833 maakte Gieten onafhankelijk van de molens in Eext en Gasselte, en is als enige uit die molenketen overgebleven.630 m
Boerenbruiloft 1927Op 28 september 1927 werd op de Brink van Gieten een Drentse boerenbruiloft gespeeld voor zo'n 180 congresgangers; er trouwde niemand.710 m
Dorpskern GietenDe dorpskern van Gieten is archeologisch monument: sinds ongeveer 1840 zo weinig veranderd dat er middeleeuwse resten onder kunnen liggen.740 m
Oorlogsgraven GietenOp de begraafplaats van Gieten liggen zeven Britse oorlogsgraven van één bemanning: alle zeven van 7 Squadron, gestorven op 21 oktober 1943.740 m
Oorlogsmonument GietenOp de brink van Gieten staat sinds 1949 een zwerfkei die achtendertig oorlogsslachtoffers herdenkt, onder wie vierentwintig Joodse inwoners.750 m
Kerk van GietenDe dorpskerk van Gieten heeft klokken uit 1520 en 1565 en een rouwbord voor de heer van de verdwenen havezate Entinge, dat ooit voor het orgel moest wijken.780 m
Molenplek MolenveenBij het Molenveen aan de weg naar Gieten stonden twee molens na elkaar: de eerste brandde in 1859 af, de tweede maalde tot 1925.800 m
Hemelsbreed gemeten, van dichtbij naar ver. Verschuif de band naar rechts voor de volgende.