De Kromme Dijk: een grafheuvel als vuilstort
Plek met een verhaal·Prehistorie
Aan de Kromme Dijk bij Eext ligt een grafheuvel die jarenlang als stortplaats is gebruikt. Daardoor is de oorspronkelijke vorm moeilijk vast te stellen: inclusief het opgebrachte materiaal is hij ongeveer dertien à veertien meter lang. Onderzocht is hij nooit; de registratie leidt uit zijn structuur en ligging af dat het Neolithicumca. 5325 tot 1900 v.Chr.Meer over deze periode en/of de Bronstijd1900 tot 800 v.Chr.Meer over deze periode waarschijnlijk is.
Toch is hij belangrijk, omdat hij deel uitmaakt van een reeks prehistorische grafheuvels langs een oude noord-zuidroute over de Hondsrug. Die route verbond de esdorpen van Zuidoost-Drenthe met het noorden van de provincie en liep onder meer via Gasselte, Gieten, Eext, Anloo en Zuidlaren richting Groningen. Hoe oud die route is, is een andere vraag dan hoe oud de heuvels zijn: grafheuvels, hunebedden, urnenvelden en celtic fields liggen er op verschillende plaatsen langs, en uit die opstelling is het tracé gereconstrueerd. De weg zelf is als weg niet teruggevonden.
De zandweg ten westen van de heuvel, volgt een deel van hetzelfde historische traject. De heuvel staat hier dus niet los in het landschap: samen met de weg en andere archeologische resten vormt hij een klein onderdeel van een veel groter spoor over de Hondsrug.
In 1998 is de heuvel onder leiding van de provinciaal archeoloog gerestaureerd. Omdat hij door het latere stortmateriaal sterk is vervormd, blijft de oorspronkelijke omvang onzeker.
Bekijk deze plek op de kaart →
Op de achtergrond: de luchtfoto van deze plek (PDOK).
Gegevens
- Ligging
- 53.02525, 6.75144
- Gebied
- Eext
- Perioden
- Neolithicum, Bronstijd
- Zekerheid van de ligging
- hoog
In de buurt
- Celtic field 1957Bij de Kromme Dijk onder Eext ligt een celtic field van twaalf hectare, herkend op luchtfoto's uit 1957 en aangelegd in de ijzertijd.260 m
- Celtic field 1968Bij het Zwanemeer bij Gieten ligt een celtic field van honderd bij honderd meter, in 1968 ontdekt op een luchtfoto omdat de wallen in het gewas aftekenden.800 m
- LOFAR RS406Tussen de N34 en het Zwanemeerbos staat LOFAR-station RS406, een radiotelescoop zonder bewegende delen, tweehonderdveertig meter van een ijzertijdakker.820 m
- VijzeleschOnder het restant van de afgegraven Vijzelesch ligt een nederzetting uit de Romeinse tijd, opgegraven door Van Giffen in 1932 en 1935.880 m
- HooidijkBij de Hooidijk liggen twee nooit onderzochte grafheuvels aan de oude route over de Hondsrug; de ene is overploegd, de andere had een speelhut in het midden.890 m
- Fossiele weg NoordesTen noorden van Eext ligt onder de es een fossiele weg die over twee kilometer is gevolgd, met wielsporen en een looppad ertussen.930 m
- ≈ De OldehofBoerderij De Oldehof bij Eext ging in 1672 in vlammen op: volgens de overlevering weigerde de eigenaar de troepen van Bommen Berend te betalen.1000 m
- 11 grafheuvels ZwanemeerIn het Zwanemeerbos bij Gieten liggen elf grafheuvels op een dekzandrug, in 1993 ontdekt en herkend als brandheuvels uit de ijzertijd.1,0 km
ZwanemeerbosDoor het Zwanemeerbos tussen Eext en Gieten loopt de Oude Groningerweg, met grafheuvels erlangs waar in 1672 Bommen Berend passeerde.1,1 km- VeldwachterswoningToen Eext in 1904 een rijksveldwachter kreeg en er geen huis voor hem was, lieten boeren uit het dorp er samen een bouwen, voor 1348 gulden.1,1 km
Hemelsbreed gemeten, van dichtbij naar ver. Verschuif de band naar rechts voor de volgende.