Celtic field op de luchtfoto's van 1968
Plek met een verhaal·PrehistorieBekijk de kaart
Bij het Zwanemeer bij Gieten ligt een klein celtic fieldEen prehistorisch akkersysteem van kleine, vierkante veldjes met lage wallen eromheen, als een honingraat. In Drenthe aangelegd vanaf de late bronstijd tot in de Romeinse tijd. Het Nederlandse woord is raatakker.Alle begrippen van ongeveer 100 bij 100 meter. Op de grond zag je er niets van. Pas toen iemand in 1968 een luchtfoto bekeek, tekenden de lage wallen van het akkercomplex zich af in het gewas.
Een celtic field, ook wel raatakker genoemd, bestaat uit veel kleine prehistorische akkers van meestal ongeveer dertig bij dertig meter, van elkaar gescheiden door lage wallen. Zo ontstond een patroon van kleine, aaneengesloten vakken. Lang is gedacht dat de wallen groeiden doordat plaggenStukken heide- of grasgrond met de wortels erin. Ze werden gestoken, in de stal onder het vee gelegd en met de mest erin naar de akkers gebracht.Alle begrippen, stenen, stronken en oogstresten aan de perceelsranden werden verzameld. Een opgraving in 2010 bij Zeijen, even buiten deze kaart, spreekt dat voor de stenen tegen. Bijna alle stenen zaten daar in de ondergrond, en de wal zelf was opgeworpen uit grond met huisafval en mest erdoor, deels van elders aangevoerd.
De ontdekking maakte deel uit van een bredere verandering in het onderzoek naar de Drentse prehistorie. Wat lange tijd als leeg heideveld werd beschouwd, bleek vanuit de lucht een uitgestrekt landbouwlandschap uit de Late bronstijd1200 tot 800 v.Chr.Meer over deze periode en IJzertijdca. 800 tot 12 v.Chr.Meer over deze periode te verbergen. Twee kleine terreinen in dit gebied zijn zo herkend. Dit complex kwam in 1968 aan het licht, een vergelijkbaar terrein bij Eext in 1957.
Tegenwoordig is het patroon nog beter te onderzoeken met een local relief model (op de kaart: kleine sporen), waarop de lage wallen zichtbaar zijn als flauwe verhogingen in een dambordachtig patroon. Dit complex is klein. Zoom goed in, en zet de reliëflaag afwisselend aan en uit. Toon op de kaart
Bekijk deze plek op de kaart →
Op de achtergrond: de kleine sporen (local relief model) uit het AHN.
Gegevens
In de buurt van deze plek
LOFAR RS406Tussen de N34 en het Zwanemeerbos staat LOFAR-station RS406, een radiotelescoop zonder bewegende delen, tweehonderdveertig meter van een ijzertijdakker.240 m- 11 grafheuvels ZwanemeerIn het Zwanemeerbos bij Gieten liggen elf grafheuvels op een dekzandrug, in 1993 ontdekt en herkend als brandheuvels uit de ijzertijd.240 m
ZwanemeerbosDoor het Zwanemeerbos tussen Eext en Gieten loopt de Oude Groningerweg, met grafheuvels erlangs waar in 1672 Bommen Berend passeerde.380 m- Celtic fieldTen oosten van Eext ligt een celtic field op de flank van de Hondsrug. Het lag in 1900 nog onder heide, en bleef waarschijnlijk daarom bewaard.430 m
- 26 grafheuvels ZwanemeerIn het Zwanemeerbos liggen zesentwintig brandheuvels uit de ijzertijd, pas in 1993 ontdekt; de Oude Groningerweg slingert er dwars doorheen.490 m
Natuurbad ZwanemeerIn het Zwanemeerbos lag geen meer; in 1935 opende er een natuurbad met water uit 130 meter diepte, dat eerst door een betonnen goot opwarmde.650 m- VijzelkampenZes kleine ijzertijdheuvels op een dekzandrug bij het Zwanemeer, restant van een grafveld van minstens acht; zonder reliëfkaart nauwelijks te zien.660 m
- VijzeleschOnder het restant van de afgegraven Vijzelesch ligt een nederzetting uit de Romeinse tijd, opgegraven door Van Giffen in 1932 en 1935.680 m
Celtic field 1957Bij de Kromme Dijk onder Eext ligt een celtic field van twaalf hectare, herkend op luchtfoto's uit 1957 en aangelegd in de ijzertijd.730 m- Kromme DijkDe grafheuvel bij de Kromme Dijk in Eext is jarenlang als stortplaats gebruikt, maar ligt aan een oude noord-zuidroute over de Hondsrug.800 m
Hemelsbreed gemeten, van dichtbij naar ver. Verschuif de band naar rechts voor de volgende.