De Oldehof aan 't Witzand, in 1672 in brand gestoken
Plek met een verhaal·Later gebruik
Aan 't Witzand bij Eext stond boerderij De Oldehof, die in 1672 in vlammen opging. Volgens de lokale overlevering behoorde de eigenaar tot de rijkste boeren van de omgeving: hij bezat en verpachtte ongeveer twaalf erven.
In dat jaar trokken de Münsterse troepen van bisschop Bernhard von Galen, bekend als Bommen Berend, richting Groningen. Boeren en bewoners konden worden gedwongen geld of goederen af te staan om brandstichting en plundering af te kopen; wie betaalde kon een brandbrief of sauvegardebrief krijgen, een schriftelijke vrijwaring tegen de troepen. Vergelijkbare betalingen en vrijwaringsbrieven zijn uit het Rampjaar bekend. Volgens het verhaal weigerde de eigenaar van De Oldehof te betalen, waarop de troepen de boerderij in brand staken.
Het haardstedenregister van 1691 noteerde de afloop bijna twintig jaar later kort en zakelijk: "Albert en Tijman Meijering woeste hoffe, waer van het huis in tijde van de Bischup van Munster is afgebrand." In modern Nederlands: een verlaten erf waarvan het huis in de tijd van de bisschop van Münster is afgebrand. Het was in 1691 dus nog altijd niet opnieuw bebouwd.
Het verhaal is door Albert Koerts verteld voor het dorpsmuseum De Kluis, en de gebeurtenis is daarmee een combinatie van archiefspoor en lokale overlevering. De algemene context van de oorlog is goed gedocumenteerd; de precieze identificatie van De Oldehof met het erf van Albert en Tijman Meijering blijft afhankelijk van lokale bronnen.
Aanname, geen exacte locatie: het punt ligt op de straat 't Witzand, want het verhaal noemt geen perceel.
Bekijk deze plek op de kaart →
Op de achtergrond: de luchtfoto van deze plek (PDOK).
Gegevens
- Ligging
- 53.02410, 6.73666
- Gebied
- Eext
- Zekerheid van de ligging
- laag
In de buurt
- Fossiele weg NoordesTen noorden van Eext ligt onder de es een fossiele weg die over twee kilometer is gevolgd, met wielsporen en een looppad ertussen.90 m
- VeldwachterswoningToen Eext in 1904 een rijksveldwachter kreeg en er geen huis voor hem was, lieten boeren uit het dorp er samen een bouwen, voor 1348 gulden.120 m
Kerkhof EextHet kerkhof van Eext ligt buiten het dorp door het begraafverbod van 1829; er liggen vijf oorlogsslachtoffers, onder wie verzetsman Jan Braams.130 m
School van EextDe school van Eext gaat terug tot 1648; het gebouw aan 't Witzand is een woonhuis uit 1991 dat aan het dorpshuis van 1950 is vastgebouwd.200 m
Dobbe bij de schoolTegenover de school van Eext ligt een omheinde ronde kom van 14 bij 15 meter, volgens de overlevering een brandkuil van de boermarke.200 m- Wervelstorm 1927Op 6 augustus 1927 verloor de boerderij van Jan Kamping aan de Schaapstreek in Eext haar voorgevel: door de bliksem, of door de wervelstorm.340 m
- De vroedvrouwAan de Schaapstreek in Eext woonde Helena Hardi, in 1754 een keuterse die van de armenkas leefde en in 1774 vroedvrouw.430 m
Oorlogsmonument EextTwee zwerfkeien aan de Hoofdstraat, in 1948 onthuld voor zeven inwoners van Eext: van Wassenaar in mei 1940 tot de Javazee, de kampen en december 1945.470 m- De conscrit van 1812Uit een huis aan de Schaapstreek in Eext ging Willem Homan, geboren 1788, met Napoleons leger naar Rusland; hij kwam niet terug.490 m
- Brand 1933Op 24 mei 1933 brandden aan de Schaapstreek in Eext drie panden af, waaronder een oude schaapskooi die kunstschilders meer dan eens hadden afgebeeld.500 m
Hemelsbreed gemeten, van dichtbij naar ver. Verschuif de band naar rechts voor de volgende.