Landschapssporen

Eext

't Witzand 18: de woning die de boeren in 1904 voor de rijksveldwachter bouwden

Plek met een verhaal·Later gebruik

Op 1 mei 1904 werd rijksveldwachter J. Westerbaan verplaatst van Lemele, in de gemeente Ambt-Ommen, naar Eext. Een huis voor de nieuwe veldwachter was er niet. In juni 1904 schreef de Provinciale Drentsche en Asser Courant dat Eext standplaats was geworden, maar dat "eene geschikte woning niet disponibel was". Daarom hadden "eenige landbouwers" besloten om samen een nette woning voor Westerbaan te bouwen. Die kwam op grond van H. Meijring, aan 't Witzand op nummer 18.. Wie de landbouwers waren, staat er niet bij.

Eind juli was het werk uitbesteed. Het kostte 1348 gulden, voor een timmerman en een verver uit het dorp. Zo was "al ras in het gemis aan eene doelmatige woning voor den politieagent" voorzien, schreef het knipsel dat het huizenboek bewaart.

Jacob Westerbaan, geboren in Odoorn in 1866, woonde er met zijn vrouw en kinderen. Een bericht uit Gasteren van september 1912 laat zien wat hij deed. Vroeg in de ochtend hield hij met jachtopziener Niemeyer uit Annen een arbeider aan, J. O. L., die hazenstrikken had gezet. Westerbaan woonde tot eind juli 1913 aan 't Witzand.

De minister van Justitie benoemde hem per 1 augustus 1913 tot brigadier in Buinerveen. Rijksveldwachter J. Dijkstra ging van Beilen naar Eext. Het huizenboek zet een Jacob Dijkstra uit Beilen in het huis, tot december 1913. Daarna kwam Johannes de Graaf. Hij bleef tot januari 1919.

In april 1921 werd het huis in café Homan geveild. De advertentie noemde het "de voormalige Veldwachterswoning met erf en tuin", ruim tien are groot. T. Knoop woonde er toen. Een dorpsgenoot kocht het voor 4310 gulden. Wie het verkocht, zeggen de advertentie en het huizenboek niet. Of het huis op nummer 18 nog de woning van 1904 is, zegt het boek evenmin.

Bekijk deze plek op de kaart →

Op de achtergrond: de luchtfoto van deze plek (PDOK), met de topografische kaart van 1910 eroverheen (Kadaster).

Gegevens

Ligging
53.02314, 6.73576
Gebied
Eext
Zekerheid van de ligging
midden

In de buurt

  1. School van EextDe school van Eext gaat terug tot 1648; het gebouw aan 't Witzand is een woonhuis uit 1991 dat aan het dorpshuis van 1950 is vastgebouwd.80 m
  2. Dobbe bij de schoolTegenover de school van Eext ligt een omheinde ronde kom van 14 bij 15 meter, volgens de overlevering een brandkuil van de boermarke.80 m
  3. ≈ De OldehofBoerderij De Oldehof bij Eext ging in 1672 in vlammen op: volgens de overlevering weigerde de eigenaar de troepen van Bommen Berend te betalen.120 m
  4. Fossiele weg NoordesTen noorden van Eext ligt onder de es een fossiele weg die over twee kilometer is gevolgd, met wielsporen en een looppad ertussen.150 m
  5. Kerkhof EextHet kerkhof van Eext ligt buiten het dorp door het begraafverbod van 1829; er liggen vijf oorlogsslachtoffers, onder wie verzetsman Jan Braams.190 m
  6. Wervelstorm 1927Op 6 augustus 1927 verloor de boerderij van Jan Kamping aan de Schaapstreek in Eext haar voorgevel: door de bliksem, of door de wervelstorm.230 m
  7. De vroedvrouwAan de Schaapstreek in Eext woonde Helena Hardi, in 1754 een keuterse die van de armenkas leefde en in 1774 vroedvrouw.330 m
  8. Oorlogsmonument EextTwee zwerfkeien aan de Hoofdstraat, in 1948 onthuld voor zeven inwoners van Eext: van Wassenaar in mei 1940 tot de Javazee, de kampen en december 1945.350 m
  9. Brand 1933Op 24 mei 1933 brandden aan de Schaapstreek in Eext drie panden af, waaronder een oude schaapskooi die kunstschilders meer dan eens hadden afgebeeld.400 m
  10. De conscrit van 1812Uit een huis aan de Schaapstreek in Eext ging Willem Homan, geboren 1788, met Napoleons leger naar Rusland; hij kwam niet terug.400 m

Hemelsbreed gemeten, van dichtbij naar ver. Verschuif de band naar rechts voor de volgende.