Landschapssporen

Gieten

Elf grafheuvels in het Zwanemeerbos, tussen de boswallen

Grafheuvel·Prehistorie

Op een dekzandrug in het Zwanemeerbos bij Gieten liggen elf grafheuvels. Ze werden in het najaar van 1993 ontdekt, in dezelfde periode als een grotere groep van zesentwintig heuvels die een paar honderd meter zuidoostelijker ligt.

In het voorjaar van 1994 onderzocht de Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek ze met proefputjes en boringen. Dat verkennende onderzoek wees erop dat het om brandheuvels uit de IJzertijdca. 800 tot 12 v.Chr.Meer over deze periode gaat. Over één langwerpige verhoging bestaat twijfel: of die ook een grafheuvel is, is niet zeker.

Wat deze groep bijzonder maakt zijn de jongere sporen die er overheen liggen. Het terrein wordt op verschillende plaatsen doorsneden door boswallen en bosgreppels, rechte lijnen die oude eigendomsgrenzen markeren. Beide lagen zijn in het reliëf zichtbaar: de grafheuvels als ronde bulten, de boswallen als rechte lijnen dwars door het oudere patroon. Op het local relief model komen die twee landschapslagen goed naast elkaar tevoorschijn.

Bij een controle in 2003 waren de heuvels over het algemeen goed bewaard. De beschadigingen die er zijn komen vooral door oude dierlijke ingravingen en door paden die het recreatiegebruik in het bos heeft uitgesleten.

Samen met de 26 heuvels verderop en de 6 bij de Vijzelkampen vormen deze 11 een groot grafheuvellandschap: in dit deel van het Zwanemeerbos liggen in totaal ongeveer 43 grafheuvels.

Bekijk deze plek op de kaart →

Op de achtergrond: het reliëf uit het AHN.

Gegevens

Ligging
53.01625, 6.75553
Gebied
Gieten
Periode
IJzertijd
Zekerheid van de ligging
hoog

In de buurt

  1. Celtic fieldTen oosten van Eext ligt een celtic field op de flank van de Hondsrug. Het lag in 1900 nog onder heide, en bleef waarschijnlijk daarom bewaard.220 m
  2. Celtic field 1968Bij het Zwanemeer bij Gieten ligt een celtic field van honderd bij honderd meter, in 1968 ontdekt op een luchtfoto omdat de wallen in het gewas aftekenden.240 m
  3. 26 grafheuvels ZwanemeerIn het Zwanemeerbos liggen zesentwintig brandheuvels uit de ijzertijd, pas in 1993 ontdekt; de Oude Groningerweg slingert er dwars doorheen.260 m
  4. ZwanemeerbosDoor het Zwanemeerbos tussen Eext en Gieten loopt de Oude Groningerweg, met grafheuvels erlangs waar in 1672 Bommen Berend passeerde.270 m
  5. LOFAR RS406Tussen de N34 en het Zwanemeerbos staat LOFAR-station RS406, een radiotelescoop zonder bewegende delen, tweehonderdveertig meter van een ijzertijdakker.390 m
  6. Natuurbad ZwanemeerIn het Zwanemeerbos lag geen meer; in 1935 opende er een natuurbad met water uit 130 meter diepte, dat eerst door een betonnen goot opwarmde.500 m
  7. VijzelkampenZes kleine ijzertijdheuvels op een dekzandrug bij het Zwanemeer, restant van een grafveld van minstens acht; zonder reliëfkaart nauwelijks te zien.580 m
  8. Oorlogsgraven GietenOp de begraafplaats van Gieten liggen zeven Britse oorlogsgraven van één bemanning: alle zeven van 7 Squadron, gestorven op 21 oktober 1943.610 m
  9. VijzeleschOnder het restant van de afgegraven Vijzelesch ligt een nederzetting uit de Romeinse tijd, opgegraven door Van Giffen in 1932 en 1935.740 m
  10. Rotonde N33/N34Bij de aanleg van Verkeersplein Gieten lag de Hondsrug in 2010 over ongeveer vijfhonderd meter in dwarsdoorsnede open.740 m

Hemelsbreed gemeten, van dichtbij naar ver. Verschuif de band naar rechts voor de volgende.