Landschapssporen

Gieten

Elf grafheuvels in het Zwanemeerbos, tussen de boswallen

Grafheuvel·PrehistorieBekijk de kaart

Op een dekzandFijn zand dat de wind aan het eind van de laatste ijstijd over het land heeft geblazen, als een deken over het oudere landschap. De lage ruggen ervan waren de droge plekken waar mensen woonden en akkerden.Alle begrippen in het Zwanemeerbos bij Gieten liggen elf grafheuvels. Ze zijn pas in 1993 ontdekt. Dat was in het najaar, in dezelfde periode als een grotere groep van 26 heuvels die een paar honderd meter zuidoostelijker ligt.

In het voorjaar van 1994 onderzocht de Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek ze met proefputjes en boringen. Dat verkennende onderzoek wees erop dat het om brandheuvels uit de IJzertijdca. 800 tot 12 v.Chr.Meer over deze periode gaat. Over één langwerpige verhoging bestaat twijfel. Of die ook een grafheuvel is, is niet zeker.

Bijzonder aan deze groep zijn de jongere sporen die er overheen liggen. Het terrein wordt op verschillende plaatsen doorsneden door boswallen en bosgreppels, rechte lijnen die oude eigendomsgrenzen markeren. Beide lagen zijn in het reliëf zichtbaar. De grafheuvels als ronde bulten, de boswallen als rechte lijnen dwars door het oudere patroon. Op het local relief model (op de kaart: kleine sporen) komen die twee landschapslagen goed naast elkaar tevoorschijn.

Bij een controle in 2003 bleken ze goed bewaard. De beschadigingen die er zijn komen vooral door oude dierlijke ingravingen en door paden die het recreatiegebruik in het bos heeft uitgesleten.

Samen met de 26 heuvels verderop en de 6 bij de Vijzelkampen vormen deze 11 een groot grafheuvellandschap. Het zijn er in dit deel van het bos ongeveer 43.

Bekijk deze plek op de kaart →

Op de achtergrond: de kleine sporen (local relief model) uit het AHN.

Gegevens

Ligging
53.01625, 6.75553
Gebied
Gieten
Periode
IJzertijd
Zekerheid van de ligging
hoog

In de buurt van deze plek

  1. Celtic fieldTen oosten van Eext ligt een celtic field op de flank van de Hondsrug. Het lag in 1900 nog onder heide, en bleef waarschijnlijk daarom bewaard.220 m
  2. Celtic field 1968Bij het Zwanemeer bij Gieten ligt een celtic field van honderd bij honderd meter, in 1968 ontdekt op een luchtfoto omdat de wallen in het gewas aftekenden.240 m
  3. 26 grafheuvels ZwanemeerIn het Zwanemeerbos liggen zesentwintig brandheuvels uit de ijzertijd, pas in 1993 ontdekt; de Oude Groningerweg slingert er dwars doorheen.260 m
  4. ZwanemeerbosDoor het Zwanemeerbos tussen Eext en Gieten loopt de Oude Groningerweg, met grafheuvels erlangs waar in 1672 Bommen Berend passeerde.270 m
  5. LOFAR RS406Tussen de N34 en het Zwanemeerbos staat LOFAR-station RS406, een radiotelescoop zonder bewegende delen, tweehonderdveertig meter van een ijzertijdakker.390 m
  6. Natuurbad ZwanemeerIn het Zwanemeerbos lag geen meer; in 1935 opende er een natuurbad met water uit 130 meter diepte, dat eerst door een betonnen goot opwarmde.500 m
  7. VijzelkampenZes kleine ijzertijdheuvels op een dekzandrug bij het Zwanemeer, restant van een grafveld van minstens acht; zonder reliëfkaart nauwelijks te zien.580 m
  8. Oorlogsgraven GietenOp de begraafplaats van Gieten liggen zeven Britse oorlogsgraven van één bemanning: alle zeven van 7 Squadron, gestorven op 21 oktober 1943.610 m
  9. VijzeleschOnder het restant van de afgegraven Vijzelesch ligt een nederzetting uit de Romeinse tijd, opgegraven door Van Giffen in 1932 en 1935.740 m
  10. Rotonde N33/N34Bij de aanleg van Verkeersplein Gieten lag de Hondsrug in 2010 over ongeveer vijfhonderd meter in dwarsdoorsnede open.740 m

Hemelsbreed gemeten, van dichtbij naar ver. Verschuif de band naar rechts voor de volgende.