De Schipborg, de modelboerderij van Berlage

Een modelboerderij uit 1914-1915, ontworpen door H.P. Berlage in opdracht van A.G. Kröller. Waar de Drentse hallenhuisboerderij organisch met het erf meegroeide, is dit een ontwerp: symmetrisch, met een duidelijke as in het landschap en een lange oprijlaan. Het gebouw hoort bij een generatie landbouwhervormers die dachten dat de boerenbedrijfsvoering te moderniseren was door haar opnieuw te tekenen. Bij de boerderij hoorden dienstwoningen die op hun manier net zo modern waren als het hoofdgebouw: naar plannen van H. van der Velde zijn ze in 1921 uitgevoerd in een houten prefabsysteem, geleverd door de firma Christoph & Unmack uit Silezië. Kant-en-klare woningbouw, per spoor geïmporteerd uit Midden-Europa en neergezet op de Drentse heide. De arbeiderswoning Borgweg 56 en de opzichterswoning De Hunneborg (Borgweg 64) zijn ervan over. Op de hoogtekaart springt het complex eruit juist omdat het zo weinig op zijn buren lijkt: een groot rechthoekig complex met rechte lijnen in een landschap van kromme.