Hunebedden D7 en D8 in het Strubben-Kniphorstbos
Hunebed·PrehistorieBekijk de kaart

Midden in het Strubben-Kniphorstbos – sinds 2000 het enige archeologische reservaat van Nederland – liggen twee hunebedden binnen een paar honderd meter van elkaar, D7 en D8. Hunebedden zijn grafkamers van zwerfkeien, gebouwd door de Trechterbekercultuur4000 tot 2700 v.Chr.Meer over deze periode tussen ongeveer 3400 en 3100 voor Christus. De keien kwamen hier in de ijstijd terecht, meegevoerd door het landijs dat ook de Hondsrug opstuwde. Oorspronkelijk lag de kamer onder een heuvel van zand; wat je nu ziet is het stenen skelet. Of er ook een krans van staande stenen omheen stond, is niet zeker. Van Giffen rekende D7 en D8 in 1925 tot de graven met een ronde heuvel zonder krans.
D7 bestaat uit acht draag- en vier dekstenen – vier paar in Bakkers telling – met twee poortzijstenen in de ingang en een grafkamer van 7,2 meter. Die kamer ligt op 81 graden, iets noordelijk van oost, en de ingang wijst op 167 graden naar het zuiden.

D8 ligt met 73 graden nog wat noordelijker, volgens de meting van González-García en Costa-Ferrer (2003). D7 duikt op papier pas laat op. De eerste vermelding is van 1822, ruim een eeuw na die van D8 hiernaast. Op 23 januari 1871 schonken H. Oldewening en H. Lunshof uit Schipborg het graf aan de provincie, en Van Giffen noemde het later het Hunebed van Schipborg. De oudste foto volgde in 1874. Johannes Goedeljee, een Leidse fotograaf die vermoedelijk voor het Rijksmuseum van Oudheden werkte, legde D7 vast in open heide. Het bos eromheen is van de twintigste eeuw.
Toen Albert Egges van Giffen het graf in 1918 bezocht, was het "in tamelijk slechten staat". Van de vier dekstenen waren er drie afgegleden en één was gebroken. De draag- en sluitstenen stonden er nog, maar uit het lood. Het geheel lag op een kleine verhoging in een lichte inzinking, tussen tientallen grafheuvels op kale heide. Van Giffen zelf schreef van een tamelijk diepe kuil. De heide eromheen hoorde toen al bij het bouwland en droeg nog sporen van een heuvel met talrijke "bevestigingssteenen". Die ligging gaf de plek haar naam. Het Holbergien, het holle bergje. In 1952 is D7 gerestaureerd. In 1988 was nog geen van beide opgegraven. Toen D.J. de Groot dat jaar de vondsten uit hunebed D9 in Annen publiceerde, kon hij daardoor niet nagaan of de gebruiksperioden van die graven op elkaar aansluiten.
Op de stenen zijn sindsdien ongenerfd hunebedmos en hunebedbisschopsmuts aangetroffen, twee mossen van de Rode LijstDe lijst van planten- en diersoorten die in Nederland verdwenen, bedreigd of kwetsbaar zijn. De overheid stelt er een vast per soortgroep, zoals mossen, vlinders of vogels.Alle begrippen. Het Hunebednieuwscafé verklaart dat uit de afzondering. Het bos lag afgelegen en was tientallen jaren militair oefenterrein.

Bekijk deze plek op de kaart →
Op de achtergrond: de luchtfoto van deze plek (PDOK).
Gegevens
- Ligging
- 53.06106, 6.68467
- Gebied
- Strubben-Kniphorstbos
- Cultuur
- Trechterbekercultuur
- Zekerheid van de ligging
- hoog
In de buurt van deze plek
Archeologisch reservaatDe Strubben-Kniphorstbos is 377 hectare groot en sinds 2000 het enige archeologische reservaat van Nederland, met sporen van steentijd tot middeleeuwen.130 m- Bekervondsten De SchipborgBij De Schipborg vonden arbeiders in 1959 een beker van de enkelgrafcultuur en een klokbeker in een kuil: nederzetting of toch een graf?290 m
- Nederzetting trechterbekertijdOp een lage zandrug ten zuiden van het Boekweitenveentje woonden mensen uit de trechterbekertijd en de vroege bronstijd, vlak bij de keileem.340 m
BoekweitenveentjeEen vlakke, natte laagte in de Strubben, uitgeblazen aan het eind van de ijstijd, met een dun laagje veen op een harde podzol.360 m
BomkraterEen ronde, natte bomkrater in het Strubben-Kniphorstbos, waarschijnlijk van een Lancaster die aan een Duitse jager probeerde te ontkomen.400 m- ≈ BorkerholtOver het Borkerholt, het markebos van Schipborg, is tussen 1332 en 1610 onophoudelijk geprocedeerd; na de oorlog moest elke boer er vier eiken planten.400 m
HandgranatenbaanDe handgranatenbaan in het Strubben-Kniphorstbos: een veldje met een kelder en houten schotten, aangelegd over een grafheuvel heen.420 m- Paraboolduin StrubbenIn de Strubben ligt een hoefijzervormig duin van dekzand met een kom erin. Op de rug liggen brandheuvels uit de late ijzertijd.460 m
BerlageboerderijDe modelboerderij die Berlage in 1914 voor de Kröller-Müllers op de heide bij Schipborg tekende: zelfvoorzienend bedoeld, en na twaalf jaar alweer verkocht.460 m
AddersveentjeHet Addersveentje bij Schipborg is een uitgeveende natuurlijke laagte en een van de laatste drie open watertjes van het Strubben-Kniphorstbos.530 m
Hemelsbreed gemeten, van dichtbij naar ver. Verschuif de band naar rechts voor de volgende.