Een klokbekergraf dat in 1934 opdook aan de weg naar Zeegse
Plek met een verhaal·Prehistorie
Langs de weg van Oudemolen naar Zeegse ligt bouwland waar in 1934 klokbekeraardewerk boven kwam. De registratie kiest haar woorden zorgvuldig: het werd gevonden "in omstandigheden die de aanwezigheid van een graf doen vermoeden". Geen opgraving dus, geen grafkuil die is ingemeten, maar een pot die tevoorschijn komt op een manier die archeologen doet denken aan een begraving.
En het gebeurde hier twee keer. Zo'n 240 meter zuidelijker ligt een tweede geregistreerd terrein met vrijwel dezelfde tekst: daar kwamen bij de ontginningen van 1939 twee klokbekers boven, opnieuw in omstandigheden die op een graf wijzen. Twee vondsten, vijf jaar uit elkaar, langs dezelfde weg. Wat hier is opgeruimd was waarschijnlijk geen los graf maar een groepje.
Dat is op deze kaart een terugkerend verhaal. Bij Landgoed Terborgh onder Anloo kwam in 1958 bij grondwerkzaamheden een volledige standvoetbeker boven, hoogstwaarschijnlijk uit een vlakgraf dat bij datzelfde werk is vernield. Op de Kleine Spelde ligt een beitel van Frans vuursteen waarvan de registratie zegt dat hij uit een opgeruimd graf kan komen. En vijfhonderd meter zuidelijker, op het mobilisatiecomplex, groef Van Giffen in 1954 wél een echte heuvel op en dateerde die in dezelfde klokbekerperiode.
Het patroon erachter is het soort graf. Een vlakgraf heeft geen heuvel en geen steen: het is alleen te vinden door erop te stuiten, en dat gebeurt bij het ploegen, het graven van een sleuf of het ontginnen van een perceel. De vondst is dan meteen het einde van de context, want wat eromheen zat is bij dezelfde schep verdwenen.
De registratie houdt de deur toch op een kier. Ondanks de ontginningen kan niet worden uitgesloten dat er ter plaatse nog meer sporen van begraving liggen. De stip staat op het zwaartepunt van een geregistreerd vlak van ruim een hectare, niet op de vindplaats van de beker; waar in 1934 precies is gegraven staat er niet bij.
Bekijk deze plek op de kaart →
Op de achtergrond: de luchtfoto van deze plek (PDOK), met de topografische kaart van 1900 eroverheen (Kadaster).
Gegevens
- Ligging
- 53.05376, 6.63836
- Gebied
- Oudemolen
- Periode en cultuur
- Neolithicum, Klokbekercultuur
- Zekerheid van de ligging
- midden
In de buurt
De ZwaluwKorenmolen De Zwaluw uit 1837 nam de naam over van de watermolen waar het dorp Oudemolen naar heet, een paar honderd meter verderop.430 m- MobilisatiecomplexHet mobilisatiecomplex tussen Oudemolen en Zeegse uit 1952 nam een hap uit de ene grafheuvel en bewaarde de andere onder heide en buntgras.510 m
Meester CroneMeester Crone was veertig jaar hoofd van de school in Oudemolen en kreeg in 1920 een granieten bank voor zijn werk aan de verharding van de wegen.560 m
Huis ÜbbenaBij Oudemolen stond het omgrachte huis van de jonkers Übbena; amateurs groeven rond 1980 funderingen en een kamrad van de watermolen op.620 m
≈ WatermolenOudemolen is genoemd naar een watermolen in de Drentsche Aa, vermoedelijk gebouwd rond 1422 en verdwenen even na 1645.720 m
Doorbraak OudemolenBij Oudemolen brak de Drentsche Aa dwars door de rug van Tynaarlo heen; daar is het dal smal en diep, met steilranden die het zout eronder omhoog duwt.840 m- Gave grafheuvelTen zuiden van Zeegse ligt een vrijwel gave grafheuvel; een profiel in een konijnengang liet in 1992 zien dat hij in één keer is opgeworpen.940 m
- ≈ Grafveld OudemolenTussen Taarlo en Oudemolen kwam in maart 2026 een onbekend grafveld tevoorschijn bij het graven van een sleuf voor een waterleiding.1,3 km
Keuterij GasterenDe keuterij bij Gasteren werd in 1926 gebouwd voor een landarbeider en kreeg pas in augustus 2014 elektriciteit.1,3 km
Halte OudemolenBij de halte Oudemolen (1902–1933) liet commissaris Linthorst Homan heide ontginnen met kalkpuin en Dollardslib; daar kwam boerderij Den Dollard.1,4 km
Hemelsbreed gemeten, van dichtbij naar ver. Verschuif de band naar rechts voor de volgende.