Meester Crone, de schoolmeester die de wegen liet verharden

Aan de Meester Croneweg in Oudemolen wordt een schoolmeester herdacht die dit landschap veranderde zonder er ooit een spa in te steken. Gerhard Filippus Crone (1849-1931) kwam uit Slochteren en werd in 1880 hoofd van de gloednieuwe eenmansschool in het dorp. Hij bleef er veertig jaar, bleef zijn leven lang vrijgezel en woonde als kostganger bij een familie in het dorp. In 1920 werd hij geëerd met een bank van graniet, de Crone-bank, en de reden daarvoor is precies waarom hij op deze kaart staat: zijn werk aan de verharding van de wegen rond Oudemolen.

Dat is een landschapsverandering die je makkelijk over het hoofd ziet omdat hij zo vanzelfsprekend voelt. Tot ver in de negentiende eeuw waren de verbindingen tussen deze dorpen zandwegen die bij regen onbegaanbaar werden en die per seizoen van ligging konden veranderen. De karrensporenlagen op deze kaart laten zien wat dat betekende: geen weg maar een waaier van sporen, tientallen meters breed. Een verharde weg legt dat voor het eerst vast op één lijn.

Hij deed meer dan wegen. Hij was secretaris-penningmeester van de zuivelfabriek in het dorp, geopend op 2 mei 1896 en mogelijk gemaakt door een gift van P. Linthorst Homan. De Drentse Zuivelbond is in 1897 op zijn initiatief ontstaan. Daarnaast schreef hij volkskundige stukken voor de Nieuwe Drentsche Volksalmanak tussen 1901 en 1918, verzamelde hij liedjes en publiceerde hij twee toneelstukken in het Gronings. Na zijn dood is op de Zuiderbegraafplaats in Assen een grafteken voor hem onthuld door oud-minister F.E. Posthuma.

In het dorp herinneren een straat, een school en de bank aan hem. Dit punt staat op de weg die zijn naam draagt; waar de bank zelf staat is met de bronnen die er liggen niet vast te stellen.