Tolhuisje aan de Annerweg

Halverwege Eext en Annen staat een klein negentiende-eeuws tolhuisje. Wie hier langs wilde betaalde tol voor het onderhoud van de weg – een gewoonte die verklaart waarom oude routes soms opeens een huisje op een verder leeg stuk hebben. De Oostermoerse straatweg kwam in 1859 gereed en kreeg twee tollen: een tussen Zuidlaren en Annen, en deze. Het boek van de boermarke geeft het hele tarief vanaf 12 augustus 1913: een paard of voertuig vijf cent, een runderbeest twee, een kalf, schaap of varken één, een wagen op vier wielen tien cent, een wipkar twaalf. Een motorrijtuig kostte tweeënhalve cent per zitplaats – de auto was zo nieuw dat hij per stoel werd afgerekend. Het tolrecht ging om de drie jaar bij inschrijving weg en werd snel duurder: in 1894 betaalde Hendrik Willems Homan 505 gulden per jaar, in 1905 kreeg Evert Bulk, klompenmaker te Annen, het voor 500, en in 1911 legde diezelfde Bulk er 750 voor neer. In 1912 wilde de wegmaatschappij een derde tolboom tussen Eext en Gieten plaatsen; de markegenoten vonden het tolgeld dan te hoog worden en kochten dat af met honderd gulden subsidie per jaar. De derde boom kwam er niet. Het gebouwtje staat als een solitaire woning direct aan de weg, vergelijkbaar met het voormalige tolhuis aan de Stationsstraat in Eext.