Landschapssporen

Eext

Tolhuisje aan de Annerweg

Plek met een verhaal·Later gebruik

Tolhuisje aan de Annerweg
Foto: Fransvannes – CC BY-SA 4.0

Halverwege Eext en Annen staat een klein negentiende-eeuws tolhuisje. Wie hier over de weg wilde, betaalde tol voor het onderhoud ervan. Dat verklaart waarom er op oude routes soms een huisje staat op een verder leeg stuk landschap. De Oostermoerse straatweg kwam in 1859 gereed en kreeg twee tolheffingen: één tussen Zuidlaren en Annen en één bij dit huisje.

Het boek van de boermarke vermeldt vanaf 12 augustus 1913 de tarieven. Voor een paard of voertuig betaalde je vijf cent, een rund kostte twee cent en voor een kalf, schaap of varken was één cent verschuldigd; een wagen op vier wielen kostte tien cent en een wipkar twaalf. Een motorrijtuig kostte tweeënhalve cent per zitplaats: de auto was nog zo nieuw dat niet het voertuig zelf, maar het aantal stoelen als maatstaf werd gebruikt.

Het tolrecht werd om de drie jaar bij inschrijving uitgegeven. De bedragen liepen snel op. In 1894 betaalde Hendrik Willems Homan 505 gulden per jaar; in 1905 kreeg Evert Bulk, klompenmaker uit Annen, het tolrecht voor 500 gulden, en in 1911 betaalde diezelfde Bulk er 750 gulden voor.

In 1912 wilde de wegmaatschappij een derde tolboom plaatsen tussen Eext en Gieten. De markegenoten vonden dat de weggebruikers dan te zwaar zouden worden belast en kochten de aanleg af met een jaarlijkse subsidie van honderd gulden. De derde tolboom kwam er niet.

Bekijk deze plek op de kaart →

Deze plek is stap 5 van 6 in de verhaallijn De rug als weg. Lees de hele lijn.

Op de achtergrond: de luchtfoto van deze plek (PDOK).

Gegevens

Ligging
53.03870, 6.73721
Gebied
Eext
Zekerheid van de ligging
hoog

In de buurt

  1. KarrensporenTen noorden van Eext liggen tientallen parallelle geulen naast elkaar, samen soms ruim honderd meter breed: uitgesleten door eeuwen karren.440 m
  2. VoordeEen kansrijke locatie voor een oude doorwaadbare oversteek in het beekdal bij Eext, aangewezen op grond van bodem, reliëf en routepatronen.520 m
  3. KerkwegDe Kerkweg door het Evertsbos verbond Eext met de kerk van Anloo; ernaast ligt een smalle bundel karrensporen.600 m
  4. HooidijkBij de Hooidijk liggen twee nooit onderzochte grafheuvels aan de oude route over de Hondsrug; de ene is overploegd, de andere had een speelhut in het midden.900 m
  5. ExterkoeleOp een dekzandrug bij Eext liggen drie geregistreerde vuursteenvindplaatsen uit de oude en de midden-steentijd, waarvan alleen de bosgronden ongestoord bleven.1,1 km
  6. Keien Anloo–EextZwerfstenen op de grens tussen de boermarken van Anloo en Eext, vastgelegd in 1718; van de drie geregistreerde zijn er twee teruggevonden.1,1 km
  7. OnderduikersholIn juni 1943 groef Jacob Wiersema een schuilplaats in een heuvel in het Evertsbos bij Anloo, met een dak van stammen onder heideplaggen.1,2 km
  8. DrewelikBij het Schuilingsbosje ligt een grafheuvel in twee fasen; in de oudste tekende zich de lijkschaduw af van iemand die op zijn linkerzij hurkte.1,2 km
  9. Celtic field ZuideschOnder de Zuidesch van Annen ligt een celtic field van ruim zeven hectare, alleen bekend van een luchtfoto en afgedekt door de latere es.1,2 km
  10. Grafheuvels GalgwanderveenBij het Galgwanderveen bij Eext liggen vier grafheuvels op en naast de wal van een pingoruïne; drie ervan zijn door Van Giffen opgegraven.1,2 km

Hemelsbreed gemeten, van dichtbij naar ver. Verschuif de band naar rechts voor de volgende.