Het Diepveen, een bevestigde pingoruïne

Een ronde laagte van ruim tweehonderd meter aan de noordwestrand van het Balloërveld. Dat het een pingoruïne is staat hier vast, en dat is bijzonderder dan het klinkt: RAAP telde in 2021 in de beekdalen van de Drentsche Aa zesendertig laagtes die het zouden kúnnen zijn, en bij precies twee daarvan is het bevestigd. Dit is er één, het Taarlose veentje tussen Taarlo en Loon is de andere.

Een pingo is een heuvel met een ijskern die opgroeit als grondwater onder eeuwig bevroren bodem omhoog wordt gedrukt. Smelt die kern, dan zakt de heuvel in en blijft er een kom over, vaak met een wal van het afgegleden materiaal eromheen. Wat de drie bevestigde ruïnes hier gemeen hebben is dat ze omgeven zijn door landduinen: zand dat na de ijstijd door de wind is opgeworpen. Dat is meteen de leesregel op de hoogtekaart: zoek niet alleen de kom, maar de kom mét een rand.

De overige laagtes in dit gebied hoeven geen pingoruïnes te zijn. Een deel is ontstaan door uitblazing van dekzand, en dat verschil is alleen met boringen en stuifmeelonderzoek te zien – niet aan de vorm.