Het Diepveen, een pingoruïne met een randwal

Aan de noordwestrand van het Balloërveld ligt het Diepveen, een ronde laagte van ruim tweehonderd meter, omgeven door landduinen: zand dat na de ijstijd door de wind is opgeworpen. De gangbare lezing is dat dit een pingoruïne is. Drenthe telt naar schatting 2500 laagtes die een pingoruïne of een uitblazingskom kunnen zijn, en Landschapsbeheer Drenthe onderzoekt ze in het Pingo Programma.

Een pingo was een bolvormige heuvel met een ondergrondse ijskern. Die kern groeide doordat grondwater in de permanent bevroren bodem bevroor en naar boven werd gedrukt. Toen het klimaat warmer werd en het ijs smolt, zakte de heuvel in en bleef een ronde kom over, vaak met een randwal van afgegleden materiaal.

Die krans van landduinen is een bruikbare leesregel op de hoogtekaart: zoek de kom mét een rand. Maar het blijft een aanwijzing, en hoe voorzichtig je moet zijn laten de boringen in de omgeving zien. Bij het Siepelveen tussen Zeegse en Schipborg leverde een boring in 2017 geen harde conclusie op – onder een dun veenlaagje zat al dekzand. Bij de pingoruïne aan de Stationsstraat in Eext bleek de bodem in 2016 sterk verstoord.

Laagtes in dit gebied hoeven geen pingoruïnes te zijn. Een deel kan zijn ontstaan door uitblazing van dekzand. Het onderscheid is aan de oppervlakte niet betrouwbaar te maken; daarvoor zijn boringen en bodemonderzoek nodig, eventueel aangevuld met pollenonderzoek.