Landschapssporen

Anloo

Het Gagelveen: een gulden voor de grond, een ijsbaan voor Anloo

Plek met een verhaal·Later gebruik

Het Gagelveen: een gulden voor de grond, een ijsbaan voor Anloo
De plek van boven, op de luchtfoto van 2024. · Foto: Luchtfoto: Beeldmateriaal Nederland (Kadaster), 2024 – CC BY 4.0

Aan de weg van Anloo naar Anderen, bij het bos van Terborgh, ligt het Gagelveen, ruim een hectare water tussen struiken. Het meet zo'n 170 bij 100 meter. Hier werd geschaatst.

Als grond bracht het weinig op. De naam Gagelveen staat al in 1873 in een verkoopadvertentie en werd ook gebruikt voor heidevelden in Anloo. Het veen zelf was versnipperd. In 1917 werd een perceel veen van bijna 17 are ingezet op 2,50 gulden. In 1938 ging een stuk Gagelveen van 8,60 are voor één gulden naar de ontginningsmaatschappij Ter Borgh. In januari 1940 werd een perceel "Veldgrond en water" met dezelfde naam en maat verkocht voor vier gulden, aan een koper uit Anloo. Of het hetzelfde stuk is, blijkt niet. Op het ijs werd intussen van 1929 tot 1939 om prijzen gereden.

Op 13 januari 1929 hield de openbare lagere school van Anloo op het Gagelveen schaatswedstrijden. Onderwijzers en de oudercommissie hadden het geregeld. Veel ouders keken toe. Tussen de wedstrijden kregen alle kinderen iets lekkers, en wie geen prijs had gewonnen, kreeg een troostprijsje.

In januari 1933 schreef ijsvereniging Anloo Vooruit een hardrijderij uit, met 25 cent entree aan de baan en 's avonds een bal. Waar, staat er niet bij. In december 1935 reed Anloo Vooruit haar eerste wedstrijd op het Gagelveen. Of dat de eerste ooit was of de eerste van die winter, zegt het bericht niet. Er stond een grote verwarmde ijstent, er speelde een strijkorkestje en het publiek kwam van heinde en ver. De winnaar, een rijder uit Annen, kreeg 15 gulden, die 's avonds in café Popken werd uitgereikt.

In december 1939 was er op het Gagelveen een wedstrijd met de prikslede voor dames. Er deden 14 vrouwen mee. In januari 1942 adverteerde Anloo Vooruit nog met een hardrijderij, maar waar die gereden zou worden, staat er niet bij.

Een bericht over het aanleggen of uitgraven van een baan is niet gevonden. Of er gegraven is, blijft open. In 1992 beschreef een wandelaar in het Nieuwsblad van het Noorden "een ven, een heldere spiegel tussen de struiken". Het Gagelveen was toen particulier bezit, net als het pinetum.

Bekijk deze plek op de kaart →

Op de achtergrond: de luchtfoto van deze plek (PDOK).

Gegevens

Ligging
53.03033, 6.69858
Gebied
Anloo
Zekerheid van de ligging
midden

In de buurt

  1. Pinetum Ter BorghOp landgoed Terborgh staan ruim vierhonderd naaldbomen die Everhard Everts vanaf de jaren vijftig verzamelde, met een mammoetboom uit 1926 als oudste.490 m
  2. Hunebed D11Hunebed D11 ligt verscholen in de boswachterij van Anloo: vier dekstenen op tien zijstenen, met een plombe op de plek van de verdwenen poortsteen.630 m
  3. VosseveenEen veentje tussen Anloo en Eext dat als markegrens diende: een ijstijdlaagte die het middeleeuwse dorpsbestuur raakt.720 m
  4. Celtic fieldHet celtic field bij Anloo is bijna een kilometer breed, maar in het veld niet meer dan een golving van twintig centimeter.740 m
  5. De acht van het EvertsbosAcht grafheuvels bij hunebed D11 in het Evertsbos; Van Giffen groef er in 1937 vijf aan zonder iets vast te leggen, en in 1927 werd er overheen geploegd.790 m
  6. Landgoed TerborghBij Landgoed Terborgh onder Anloo kwam in 1958 een volledige standvoetbeker boven, hoogstwaarschijnlijk uit een vlakgraf dat toen is vernield.920 m
  7. De LegelpoeleDe Legelpoele bij Eext staat als offerveentje op de beleidskaart; het Kadaster noemt hetzelfde veentje Iegelpoel, naar de gevreesde leverbotslak.960 m
  8. De vier bij de KerkwegVier lage grafheuvels in het bos bij de Kerkweg, in 1992 geboord: de plaggenstructuur wijst op de late bronstijd of de ijzertijd.1,0 km
  9. ≈ PalissadeBij Anloo groeven Glasbergen en Waterbolk in 1957 een houten omheining op; Waterbolk noemde het een veekraal, inmiddels geldt het als cultusplek.1,1 km
  10. Nachtjager 1944Bij Eext stortte in mei 1944 een Duitse nachtjager neer; het informatiepaneel staat niet op de plek zelf, want die is nooit vastgelegd.1,1 km

Hemelsbreed gemeten, van dichtbij naar ver. Verschuif de band naar rechts voor de volgende.