Het rendierjagerskamp in de Gasselterdennen
Plek met een verhaal·Prehistorie
De ligging van deze plek is een beredeneerde aanname; de bronnen eronder geven geen exact punt.
Aan de westrand van het Gasselterveld, tussen de zwemplassen en de bovenloop van het Andersche Diep, loopt de Rendierjagerweg door het bos. Van de plek waaraan hij herinnert is boven de grond niets te zien. Ergens hier, in de Gasselterdennen, lag een van de oudste kampen van Drenthe.
In 1942 vond de Drentse amateurarcheoloog J. Luinge er vuursteen. In augustus van dat jaar groef Van Giffen van het Biologisch-Archaeologisch Instituut in Groningen het terrein vrijwel helemaal af. Op ongeveer vijftig vierkante meter lagen iets meer dan negenhonderd stukken bewerkt vuursteen, waarvan het meeste afval was van het maken zelf, afslagen, klingen en kernen die overbleven als er een werktuig uit een knol was geslagen. Ongeveer tachtig stukken waren werktuigen. Schrabbers, boren, stekers, en soms twee in één, een schrabber met een boor eraan.
Wie hier zaten, blijkt uit de spitsen. Het zijn allemaal kerfspitsen, en die horen bij de vroege fase van de Hamburg-traditie: de rendierjagers. In de latere fase maakten ze gesteelde spitsen, zoals bij Sassenhein onder Haren. Tussen de werktuigen zitten ook krombekstekers, een soort kromme boren voor het bewerken van bot en gewei. Het rendier leverde vlees, huiden voor kleding, en bot en gewei voor gereedschap zoals harpoenen.
De plek was niet toevallig gekozen. Het kamp lag aan de bovenloop van een verdwenen zijbeek van het Andersche Diep, waar aan het eind van de laatste ijstijd een paar grotere meren lagen, zeer waarschijnlijk pingoruïnes. Water trok wild, en wild trok jagers. In het hele Drentsche Aa-gebied zijn zestien kampen van de Hamburg-traditie bekend, de meeste aan een beekdal. Op drie ervan is gegraven. Dit is er een van.
Van Giffen beschreef het kamp in 1948 als een rendierjagersstation tussen Eext en Gasselte. Waar het precies lag, is nu nauwelijks meer terug te vinden. De straatnaam is wat er over is.
Bekijk deze plek op de kaart →
Op de achtergrond: het reliëf uit het AHN.
Gegevens
- Ligging
- 52.97103, 6.72993
- Gebied
- Gieten
- Periode en cultuur
- Paleolithicum, Hamburgcultuur
- Zekerheid van de ligging
- laag
In de buurt
- Het RebroekBij het Rebroek onder Anderen kwam bij verkenningen bewerkt vuursteen op, mesolithisch of neolithisch, met klokbekermateriaal erbij.1,4 km
- De SteenkistheuvelBij Gasselte ligt een grafheuvel die in 1887 en in 1976 is opgegraven; bij de tweede keer kwam er een graf met een steenkist uit.2,0 km
HemelrijkHet Hemelrijk bij Gasselte was een natuurlijk veentje dat ijsbaan en zwemplas werd; in 1968 kwam 't Nije Hemelriek ernaast tegen de drukte.2,1 km- ≈ Doorgraven 1759Bij Eext groeven liefhebbers in 1759 grafheuvels door en vonden ijzeren speerpunten; de heuvels zijn verdwenen en de punten zoek.2,1 km
Voorde Andersche DiepIn het Andersche Diep bij Anderen ligt een voorde waar de zandweg nog altijd door het water gaat; de oversteek staat al op de kaart van 1850.2,2 km
Het urnenveld bij het Andersche DiepOp de rand van het plateau bij het Andersche Diep lag een urnenveld; in 1961 waren er nog heuveltjes te zien, daarna ging de ploeg erover.2,5 km
LuchtenburgerwegTen zuiden van het Sekmeer bij Gieten ligt de Luchtenburgerweg, de oude zandweg naar Rolde en Assen, door verkeer en wind uitgesleten tot een holle weg.2,7 km- Het RommeltjeUit het Rommeltje bij Gieten, een pingoruïne en offerveen, kwamen in de negentiende eeuw een houten bak uit de bronstijd en iets dat op een kano lijkt.2,8 km
- Landgoed HeidehofOp landgoed Heidehof bij Eexterhalte werd vanaf 1927 heide veertig centimeter diep omgeploegd; in 1931 was de hele 50 hectare beplant.2,9 km
- KetenbergIn de Ketenberg bij Eexterhalte lag een graf dat Van Giffen in 1927 liet inkisten; pas in 1997 bleek er een jonge vrouw met een kind in te liggen.3,0 km
Hemelsbreed gemeten, van dichtbij naar ver. Verschuif de band naar rechts voor de volgende.