Landschapssporen

Hunzedal

De Semslinie, de liniaalrechte grens van 1615 tussen Drenthe en Groningen

Plek met een verhaal·Later gebruik

Bij Eexterveenschekanaal loopt de grens tussen Drenthe en Groningen als een liniaal door het land. Hier kruist de weg die grens, en even verderop loopt de Semsstraat er twee kilometer lang naast. Alle huizen van die straat staan aan de Drentse kant. De grens heet de Semslinie.

Hij werd uitgezet omdat Groningers en Drenten het veen tussen hen in begonnen af te graven, en dan moest vaststaan van wie welk stuk was. Op 2 maart 1615 was de kaart met de grens klaar. Hij is genoemd naar een van de twee landmeters, Johan Sems. De andere, Jan de la Haij, is uit het geheugen verdwenen, omdat hij al in zijn eigen tijd als de assistent van de beroemdere Sems gold.

Ze maten met driehoeksmeting, een techniek waarbij je vanaf vaste, hoge punten hoeken meet. Volgens een hardnekkig verhaal richtte Sems zich daarbij op de Martinitoren in Groningen. Dat klopt niet. In het grensgebied stond geen andere kerktoren die hij had kunnen gebruiken, en hij werkte vanaf twee hoogten: een bij het Zuidlaardermeer en een bij Ter Apel. Wie de lijn naar het noorden doortrekt, komt ruim vijfhonderd meter ten oosten van de Martinitoren uit.

Op deze kaart loopt de Semslinie ruim vijf kilometer door de noordoosthoek, van de Molenwijk bij de polder Kielsterpomp tot het Grevelingskanaal bij Bareveld. In de grensgegevens van het Kadaster is het vandaag nog steeds een rechte lijn, tot op twee meter nauwkeurig.

Na 1615 doken er over de grens nog regelmatig problemen op. Pas sinds 1817 staat de grens min of meer vast, maar ook daarna is hij nog aangepast, voor het laatst in de jaren '70 van de twintigste eeuw.

Bekijk deze plek op de kaart →

Op de achtergrond: de luchtfoto van deze plek (PDOK).

Gegevens

Ligging
53.06327, 6.82608
Gebied
Hunzedal
Zekerheid van de ligging
hoog