Landschapssporen

Gieten

Het Hemelrijk: een veentje dat zwemplas werd, en de plas die ernaast kwam

Plek met een verhaal·Later gebruik

Het Hemelrijk: een veentje dat zwemplas werd, en de plas die ernaast kwam
De plek van boven, op de luchtfoto van 2024. · Foto: Luchtfoto: Beeldmateriaal Nederland (Kadaster), 2024 – CC BY 4.0

Diep in de boswachterij, aan de kant van Gasselte, liggen twee plassen op een paar honderd meter van elkaar. De oostelijke heet het Hemelrijk en is een rond veentje dat er al heel lang ligt. De westelijke, 't Nije Hemelriek, is gegraven in 1968.

Bij de bebossing vanaf de jaren twintig spaarde het plan zulke ronde veentjes, ook omdat een plas tot bos maken geld kost. Het Hemelrijk werd gerekend tot de waardevolle plekken van de boswachterij. Het werd al snel iets anders: vanaf de jaren twintig verhuurde men de plas aan ijsvereniging de Hondsrug in Gasselte.

Daarna kwamen er mensen in alle seizoenen. In 1935 werd aan de oostkant de zwarte grond weggeschept en kwam er rood zand voor in de plaats. De boswachter noteerde waarom: zodat "de menschen in ’t zand kunnen zitten". In de jaren veertig werd het 's zomers steeds drukker. In 1956 werd het strand uitgebreid met zand van de zandzuigerij een stukje verderop, en het bos rond de plas werd sterk gedund. Het hout ging als mijnhout weg. Er kwamen parkeerplaatsen, fietsenrekken en een theehuis.

De bezoekers kwamen over de keienwegen. De keienweg van Eext naar Gasselte was vanaf de jaren dertig een drukke verbinding en werd in 1959 geasfalteerd.

Eind jaren zestig was het te veel. De drukte begon de natuur van het Hemelrijk aan te tasten, en Staatsbosbeheer besloot ernaast een nieuwe zwemplas te graven. In 1968 groef men in vak 65 't Nije Hemelriek. Daar lag al een ondiepe veenplas tussen stuifzandkoppen. Het zand ging naar de zandwegen in het bos.

Een bult werd een gat, en het oude veentje kreeg rust.

Bekijk deze plek op de kaart →

Op de achtergrond: de luchtfoto van deze plek (PDOK).

Gegevens

Ligging
52.97309, 6.76111
Gebied
Gieten
Zekerheid van de ligging
hoog

Bronnen